Lampa i fotel

Fejsbuk mnie wkurza

2011-05-30T10:19:00.008+02:00

Jak każdy, mam na Facebooku znajomych. A znajomi mają poglądy. Inne od moich, skrajnie inne.

Którymi jakże chętnie w udostępnionych linkach się dzielą. Antyszczepionkowcy, ekomamy, wielbiciele altmedu i skrzywdzonej wody z Fukushima. Już mi się nie chce toczyć na fejsie światopoglądowych wojenek i kruszyć kopii o Wakefielda czy o elektrownie atomowe. Nikogo nie przekonam, bo czyjaś prawda jest zawsze najczyjaś, a podgrzewanie w kółko tych samych flejmów zaprawdę nudne i męczące jest.

Więc myślę, usunąć konto może?

Albo zmienić znajomych. Bo się kurde czuję jak jedyna marynowana cebulka w sałatce owocowej*.

*kopyrajt by Sir Pratchett oczywiście.

Miasto

2011-04-04T00:18:00.001+02:00

ścinki

2011-03-31T09:09:00.006+02:00

Mam poczucie, że stać mnie jedynie na skróty, ścinki, odłamki czytelnicze, na pararecenzje. Czytam dużo, zachłannie, kompulsywnie ale nie jestem w stanie wygenerować z tego żadnej solidnej notki na bloga. Jakiś odprysk, spostrzeżenie, owszem, ale nic ponadto. Zdaje się, że mnie się wypaliła. Umiejętność pisania.

Grodzieńska

2011-03-29T11:20:00.015+02:00

Wczoraj cały wieczór czytałam "Wspomnienia chałturzystki". I myślałam sobie, jakie to moje (w uproszczeniu "moje") pokolenie jest miętkie i rozpsychologizowane. Matka pani Stefanii w dzisiejszym rozumieniu właściwie porzuciła swoją sześcioletnią córkę. Kochała ją, ale chyba jeszcze bardziej kochała swojego drugiego męża, który nie był tatusiem dziewczynki i który obecności małej zdecydowanie sobie nie życzył. A Grodzieńska wcale nie deklaruje żalu do matki, wręcz przeciwnie, kochała ją i uwielbiała i to ona uważała, że powinna matce coś "wynagrodzić".

Dla nas, dziś, takie wydarzenie z dzieciństwa zaowocowałoby pewnie głęboką traumą, konieczną do przepracowania podczas długich, męczących godzin u psychoterapeuty. A tutaj - dystans, zrozumienie, czułość, godność i twardość, rozumiana jak brak jojczenia nad własnym losem, za którego niefortunność odpowiada podły i podstępny "świat".

Dżizas, jak ja bym chciała nauczyć się tak patrzeć na świat. I tak żyć.

zwiesna

2011-03-22T09:17:00.004+01:00

Na zwiesnę stara Agata z powieści Reymonta wypuszczała się, zmuszana przez rodzinę, na żebry.

My się na zwiesnę też wypuszczamy, jeno nie po prośbie, tylko po to by odkrywać nieznane jeszcze zakątki Miasta.

Coraz mniej takich ceglanych surowych ścian w starym Gdańsku. Giną wyburzane, zastępowane przez beton, granit, szkło i klinkier.

Walter Moers

2011-03-09T13:41:00.006+01:00

Czytam "Rumo i cuda w ciemnościach".
Na obwolucie - słodkie, przestraszone stworzonko niepewnie wygląda zza czerwonej kotary na (tak jakby) scenę.
W środku - rozszarpywanie i pożeranie żywcem, szlachtowanie, zarzynanie, wypływające wnętrzności, sikająca krew. Pobudka w trumnie. Podziemne koloseum.
Nie wiem, czy Tarantino miał w ręku tę knigę ale jestem pewna, że czytając ją, klaskałby rozentuzjazmowany, jak tresowana foka.

kotuchny

2011-02-17T15:00:00.018+01:00

Dziś podobno Dzień Kota ;-)

Ta morda powyżej należy do Najwredniejszego Kota Świata. Mojego kota.

Najwredniejszy... (NKŚ) został znaleziony przeze mnie w pewien majowy deszczowy dzień 15 lat temu. NKŚ miał wtedy jakiś tydzień, zaklejone czymś paskudnym ślepia i mieścił się w mojej dłoni. Nie umiał pić, mleko próbował zassać ze spodeczka, krztusząc się i dławiąc.

NKŚ do dziś jest upośledzony społecznie. Jedyną istotą, którą darzy ciepłymi uczuciami, jest pies. Mnie ledwie toleruje. Eksa nie trawi. Młodego ignoruje. Pluje i syczy koncertowo, mruczy zaś kilka razy do roku, zawsze i nieodmiennie w stronę psa.

Uwielbia chipsy i jest uzależniony od porannego mleka.

No i poza tym NKŚ to ona.

Wszystkiego dobrego, Kisieniu :-)

ałała

2011-01-27T12:42:00.005+01:00

Kupiłam przyszłościowo Młodemu pierwszy tom wielotomowej polskiej sagi o Felixie, Necie i Nice.

I omujborze, jakiż to bełkot. Tam jest wszystko: duchy, telekineza, prekognicja, sztuczna inteligencja chcąca opanować świat, komputery, szalone wynalazki, święty Mikołaj z zaprzęgiem reniferów, dający się oswoić biały niedźwiedź....

Sen szalonego nastolatka, jednym słowem. Tylko, że ten "nastolatek" chyba nigdy nie siedział blisko jakiegolwiek rozkładu czy planu szkolnych zajęć. Bo jakby siedział, to by wiedział na przykład, że w Wigilię ani w Wielki Piątek w polskiej szkole lekcji nie ma.

Niechlujne, przeładowane bezhołowie, przy którym siedmioksiąg pani J.K. Rowling to murowany kandydat do Nobla.

Sylwester

2010-12-31T11:26:00.014+01:00

Poznaliśmy się dokładnie 7 lat temu, w ostatni dzień 2003 roku. Stolik w barze, przy którym piliśmy pierwszą wspólną kawę, stoi do dziś w tym samym miejscu.

Rok później byłam już mężatką i Sylwestra spędziłam na oddziale noworodkowym gdańskiego szpitala, kuląc się w wystrzałowym stroju (sexy koszulina + szlafrok) przy inkubatorze z Młodym w środku. Patrzyłam na fajerwerki rozbłyskujące za szpitalnym oknem.

Sylwester 2005 to niedoszły wyjazd do Pragi. Mieliśmy wyjechać z Wrocławia autokarem ale tenże był uprzejmy ulec awarii. Skład wycieczki ( z głównym pieniaczem, czyli szanowną ałtorką na czele) postanowił zrobić zadymę. Na tyle skuteczną, że pojawiła się ekipa telewizyjna z kamerami, mikrofonami i w'ogle. A że sezon zdecydowanie ogórkowy, to materiał w roli niusa trafił do głównego wydania Wiadomości, z udziałem niżej podpisanej. Tak oto, na krótką chwilę, zostałam gwiazdą tiwi ;-)

Następne Sylwestry zatarły mi się w pamięci. Aż do ubiegłorocznego, po którym noworoczny poranek oznaczał dla mnie zawalenie się świata.

Tegorocznego Sylwestra spędzę pod znakiem wina, chipsów oraz kontemplacji wszystkich zaległych fimów na DVD :-) Będę odpędzać złe duchy i wdrażać tajemne rytuały, mające pomóc w pożegnaniu najgorszego roku, jaki w moim życiu się dotąd obrócił :-)

Wszystkim tym, którzy czasem zaglądają na tego słitaśnego blogaska, życzę udanych chwil ostatniego roku i samych najlepszych w nowym :-))))))

Fannie Flagg, Wciąż o tobie śnię

2010-12-31T09:29:00.003+01:00

Ta książka ogromnie podobała się mojej mamie.

Okoliczność może nie bez znaczenia, jako, że powieść określiłabym mianem staroświeckiej. Jednak nie "uroczo staroświeckiej" na przykład, a raczej "ramolowatej" czy "trącącej myszką".

Bo oto za główną bohaterkę mamy chodzącą Panią Doskonałość. Strasznie nudną i irytującą Panią Doskonałość, dodam, skonstruowaną bez cienia dystansu, humoru czy ironii.

Pani Doskonałość jest, jakże by inaczej, piękna. Miss Alabamy sprzed czterdziestu lat. O czym przypomina sobie (i czytelnikom) na, tak z grubsza biorąc, co trzeciej stronie. Swoją drogą nie wiem, czy to ogólnie amerykański bzik, te szarfy, te korony, ta pompa, czy też osobnicze zboczenie tej nieco już przekwitłej królowej.

Lecz cóż warta zewnętrzna uroda bez wewnętrznego powabu, prawdaż. Maggie jest oprócz tego skromna, zorganizowana, elegancka, dystyngowana, szlachetna i niebywale uczciwa. I do tego jeszcze potrafi grać na harfie. Jak anioł. Hałewer, mamy tu do czynienia z amerykańską ( a może ogólnoludzką) hipokryzją: Pani Doskonałość ma za sobą co prawda wieloletni romans z żonatym mężczyzną (on pochodzi z bogatej, wpływowej rodziny, a jego żona to zimna, twarda materialistka, panna Maggie wypada na tym tle zatem jako skrzywdzona niewinność pokonana przez bezwzględny i brutalny świat) ale nie jest to kwestia, który by jej spędzała sen z powiek. Natomiast fakt, że nawymyślała i pogroziła pięścią podstępnej konkurentce na rynku nieruchomości to już owszem, tak, to wprawia Panią Doskonałość w drżączkę i zawstydzenie. No bo jak to tak, złość przecież piękności szkodzi. Zmarszczki się robią od niekontrolowanych grymasów, a i fryzura zburzyć się może nadmiar od podniecenia.

Irytujący również, oprócz konstrukcji głównej bohaterki jest ogólnie obecny klimat narzekań w stylu o tempora, o mores. Znakiem widomego upadku są: tatuaże ("za moich czasów mieli je tylko przestępcy"), niedogoleni męzczyźni ("wszystko przez Miami Vice"), współczesna muzyka (rap) i moda (spodnie z obniżonym krokiem).

Czytałam do tej pory dwie książki Fannie Flagg: "Smażone zielone pomidory" oraz "Daisy Fay i cudotwórca". Obie mi się podobały, choć przecież dalekie były od awangardy i nowoczesności. Nie było w nich jednak moralizatorstwa. Ani hipokryzji. A tu jest.

Autorka zdaje się pisać "Wciąż o Tobie śnię" z niewygodnie odwróconą do tyłu głową, zapatrzona w świat, który niknie za horyzontem. Świat, którego fundamentem są solidność, skromność, przyzwoitość, opanowanie oraz - last but not least - doskonale ogoleni mężczyźni.

Choćby nawet koniec końców okazali się kobietami.*

*Zainteresowanych odsyłam do lektury ;-)

sześciolatek

2010-12-29T12:15:00.007+01:00

Ciemnooki, o długich rzęsach i bardzo mocnych dłoniach.

Niesłychanie pogodny. Pewny siebie i ekstrawertyczny, przy tym megaczuły i wrażliwy.

Wiecznie w ruchu. Nie siedzi, tylko stoi, nie stoi, tylko idzie, nie idzie, tylko biegnie. Albo skacze. Że nie ma szwów, guzów, złamań, to cud.

Miłośnik Harry'ego Pottera. I Scooby Doo. I Mary Poppins, i Muminków. Podobnie jak ja, nie boi się Buki ;-)

Mój syn. Dokładnie sześć lat temu pojawił się na świecie. Pamiętam tę euforię chwilę po tym, jak go ze mnie wydobyto. Nigdy przedtem nie czułam się tak dumna. I pamiętam naszą pierwszą noc, jego ciemne, nieodgadnione oczy, spokojne i wpatrzone we mnie aż do rana.

Uwielbiam go :-) I wciąż mam pretensje do siebie, że nie jestem dla niego wystarczająco dobrą matką.

oblicza rozkoszy

2010-12-22T16:55:00.007+01:00

Jak to czasem człowiekowi, panie tego, niewiele do szczęścia potrzeba.
Na dziś wystarczy nowiutkie, pachnące świeżością wydanie 14 sezonu "ER" na DVD.
Mniam:-)

opiekun

2010-12-10T12:23:00.005+01:00

Nasza niemłoda już kotka przeżywa właśnie kolejny atak erotycznych uniesień. Pręży się, wlecze brzuchem po ziemi, zawodzi gardłowym głosem, ociera o sprzęty.
Próbuję wyjaśnić Młodemu, jakież to pierwotne instynkty kierują zachowaniem zwierzęcia.
- Synu - mówię - kotce marzy się młody przystojny kocur. Niestety, nici z jej rojeń, bo nie zamierzam sprowadzać jej absztyfikanta.
- Dlaczego nie? - wyraża troskę Młody.
- No, a co zrobisz z kociętami?
- No jak to, co. - zamyśla się - Wychowam.

Pożądanie

2010-11-26T13:26:00.002+01:00

Nie sądziłam, że się jeszcze pojawi.
Nie sądziłam, że się pojawi tak szybko.
Nie sądziłam, ze będzie tak dojmujące i świeże jak u nastolatki, że nawet dotyk ręki czy pocałunek wydaje się być czymś absolutnie niesamowitym.

I teraz sama nie wiem, czy cieszyć się z odzyskania części swoich emocji.
Czy martwić niemożnością, chwilową może, ich zrealizowania.

porównanie byle jakie

2010-10-21T09:10:00.003+02:00

Żegnanie starej miłości przypomina czasem wytrzepywanie z torby okruchów.
Ile razy by się jej nie trzepało, to ciągle jakieś paprochy na dnie zostają.
Coraz mniej - ale jednak.

bad bad girl

2010-09-14T14:23:00.002+02:00

Wczoraj.
Młody choruje, ja muszę do pracy, więc z dzieckiem siedzi jeszczemąż. Wracam do domu, jeszczemąż się zbiera, wyjmuje ładowarkę od komputera z kontaktu, przeskakuje iskra, jeszczemąż łapie się za paluszek i syczy.

JM: Prąd mnie kopnął

Ja: To nie prąd. To Pambuk.

JM: ?

Ja. Pambuk. Nierychliwy ale sprawiedliwy.

Jestem zua. I dobrze mi z tem, bez dwóch zdań.

Czytane i przeczytane

2010-08-27T10:07:00.008+02:00

Krótki raport czytelniczy - zamiast "stosików", których nie lubię ;-)

PRZECZYTANE:

Christopher Moore, Brudna robota: miała być kupa fanu (Moore uchodzi za autora jednych z najbardziej zabawnych książek ever), jednakowoż nie uśmiałam się w takim aż stopniu, w jakim miałam nadzieję. Niewykluczone, że trochę mi przeszkadzało zbyt duże podobieństwo do "Nigdziebądź" Gaimana - podobne wątki, podobna konstrukcja głównego bohatera, zbliżone poczucie humoru. Trochę również chlipnęłam, bo sporo tam smutku i samotności.

Joanna Schopenhauer, Gdańskie wspomnienia młodości: cudnie wydana przez wydawnictwo Słowo/Obraz Terytoria. Prawdziwa KSIĄŻKA - gruba, z lśniącą obwolutą, pięknymi rycinami Daniela Chodowieckiego, pachnąca dobrej jakości papierem oraz drukiem. Oprócz fizycznej przyjemności także intelektualna, nie tylko dla miłośników historii grodu nad Motławą. Zaskakująco współczesna i przenikliwa, pomimo XVIII-wiecznego sztafażu.

Monika Rakusa, Żona Adama: dobra psychologiczna powieść o różnych obliczach kobiecości. Tytuł sugeruje funkcjonowanie kobiety w kontekście mężczyzny, jednak to zmyłka. Tytułowy Adam ginie marnie na pierwszej stronie, jakby potwierdzając tezę, że faceci nie są kobiecie specjalnie potrzebni. Tym, kto je kształtuje, jest zawsze inna kobieta: matka, przyjaciółka, rywalka. Interesujące. No i zaskakujący finał.

Kuba Jabłoński, Rozwód. Jak go przeżyć: właściwie to no comments, bo nikomu nie życzę, by miał powody do takiej lektury. Niemniej warto wspomnieć doskonały rozdział poświęcony uczuciom dzieci w sytuacji rozstania - pouczająca i "otwierająca oczy" lektura nie tylko dla rozwodzących się.

CZYTANE

Wojciech Orliński, Ameryka nie istnieje: czyli, jak w tytule, smutnawa dekonstrukcja amerykańskich mitów, wyrosłych z popkultury i karmiących się nią Europejczyków. Sporo historii, wiele społecznych analiz, bogate zaplecze w postaci wątków filmowych i garść interesujących informacji, z rodzaju tych, dlaczego Amerykanie nie lubią Route 66 i czemu po Los Angeles nie jeżdżą już czerwone i żółte tramwaje.

ZACZĘTE I ODŁOŻONE

Anna Kowalska, Dzienniki 1927-1969. Dość mroczne i przygnębiające świadectwo nieatrakcyjnej, mało towarzyskiej, zamkniętej w sobie kobiety, ogarniętej zgubną namiętnością do innej kobiety, pisarki Marii Dąbrowskiej. Zgubnej dla niej i fatalnej dla jej córki, której "Maryjka", typ zdecydowanie egocentryczny, nie znosiła.

Przerwałam gdzieś w połowie, by poprawić sobie humor Moorem (patrz wyżej). Jak skończę Orlińskiego, zabieram się ponownie za Kowalską.

Sharon McKenna, Samotna mama i seks: odłożone, bo jakkolwiek pierwsze jest faktem, to na drugie jeszcze za wcześnie :-)

W krainie trolli

2010-08-19T12:52:00.019+02:00

Skromny plon zdjęciowy. Bo ze mnie d...., nie fotograf. A szkoda, bo widoki piękne.

port w Ålesund - dłuuugi skandynawski wieczór

Na bezczela ;-) Też Ålesund.

Ulvik - Hardangerfjord. Widok sprzed hotelu, czyli piękno dostępne od ręki ;-)

Jedyne zdjęcie, które uważam za naprawdę udane. Odnoga Sognefjordu - najdłuższego i najgłębszego fiordu Norwegii. Dodajmy do tego małe foczki, które gdzieniegdzie można było zobaczyć, ścigające nas mewy polujące na szwedzkie suchary, którymi karmiła je przewodniczka oraz smak gorących "wafli" (po naszemu gofrów) z konfiturą, które moje dziecko zżerało po pokładem.

To teraz seria cmentarna się zacznie :-) Tutaj nagrobki w przykościelnym cmentarzyku w Geiranger.

Też Geiranger.

A tu dam plamę, bo zupełnie nie pamiętam, w jakiej miejscowości znajdował się ten śliczny nagrobek.

Lustereczko, powiedz przecie...To się dopiero nazywa krystalicznie czysta woda, co?

Wiking w mordę ;-)

A tak w ogóle, Norwegia jest dzika, niezepsuta przez turystów (żyje z ropy i gazu ziemnego, więc ma ten komfort, że o przyjezdnych jakoś szczególnie nie musi zabiegać). Piękno kraju fiordów jest surowe, majestatyczne i zupełnie niepocztówkowe - nie ma tak, ze cykasz palmę, kawałek plaży i turkus morza i już masz widokówkę z podróży.

Skaliste ściany gór, mlecznoseledynowe wody spływające z lodowców, ponura głębokość fiordów, lesiste zbocza, to wszystko zdaje się mieć w głębokim poważaniu turystów, ich stateczki, ich autokary i ich aparaty z wymiennym obiektywem. I fajnie.

Moda jest dla chudych

2010-08-18T15:56:00.021+02:00

Nie mogę powiedzieć, bym się z założenia jakoś szczególnie interesowała modą. Owszem, mam oczy i widzę, co nosi tzw. ulica i - niespecjalnie mając wyjście, bo ubieram się głównie w sieciówkach - noszę to samo, co ona. Lubię ciuchowe zakupy, kasę zostawianą w sklepach Zary, Promodu, czy Reserved mogę porównać jedynie do tej wydawanej na książki. Nie mam co prawda słabości do szpilek Manolo Blahnika -))), ale do torebek (czy raczej toreb) i dżinsów - jak najbardziej.

Charakterystyczna jest natomiast taka prawidłowość - im jestem szczuplejsza, tym bardziej interesuje (i kusi) mnie zawartość sklepowych wieszaków. Czy sprawia to prosty fakt, że na chudym wszystko dobrze leży (bo tak niestety jest, ubrać i wystylizować chudzinę jest dużo łatwiej niż zatuszować strojem fałdy i okrągłości apetycznej być może nawet osoby o rozmiarze 42 plus)? Pewnie też. Jednak diabeł tkwi raczej w tym, co można w najbardziej popularnych sieciówkach znaleźć. A znaleźć mozna jednak głównie rzeczy, które ewidentnie zostały zaprojektowane z myślą o dziewczynach definitywnie szczupłych, wręcz chudych, o określonym, androgynicznym typie sylwetki.

Weźmy takie dżinsy-rurki. Megapopularne, dostępne co prawda w rozmiarówce od 34 do 42 (albo i więcej), więc jakby nie ma mowy o dyskryminacji. Smutna prawda jest jednak taka, ze nie jest to fason dla wszystkich. I nie jest to tylko kwestia rozmiaru. Idealna "rurkowa" sylwetka to rozmiar maksymalnie 38, do tego nierozłożyste biodra, długie nogi, szczupłe uda i zgoła nie latynoski tyłek. Zeby jakoś wyglądać w tych spodniach, śmiertelniczki, które nie mogą pochwalić się pełną paletą wymienionych wyżej cech, muszą pokombinować z dodatkami: butami, tuniczką, marynarką. Efekt jednak nie zawsze jest wart wysiłku, który został włożony w taką stylizację.

Ciekawą nowinką modową mijającego sezonu są kombinezony. Świetna rzecz, owszem. Dla idealnej sylwetki, proporcjonalnej, szczupłej, bez brzucha, niezbyt silnie zbudowanej.

Osobnym tematem jest obuwie. Płaskie balerinki - dla kruchego dziewczęcia w typie Audrey Hepburn bardzo wskazane. Dla dorodnej, silnie zbudowanej osoby o dość masywnych łydkach - porażka. Albo sandałki z cholewką, niemiłosiernie skracające nogę. Jaki procent populacji kobiecej wygląda w tym dobrze? A noszą, noszą, masowo noszą i te rurki, i te sandałki, i te balerinki tyż.

I tutaj kilka zastrzeżeń: ja naprawdę nic nie mam do tych osób o figurze "nieidealnej", które wymienione wyżej elementy garderoby noszą i sobie swój wygląd w nich chwalą. Super.

Nie twierdzę również, ze w sklepach można dostac jedynie to, co opisuję powyżej. Nie twierdzę, ze nie kupimy tam dżinsów z szerokimi nogawkami i podwyższoną talią albo klasycznych stabilnych pantofli z umiarkowanie wysokim obcasem. Kupimy. Jak połazimy po centrach handlowych, przetrząsnąwszy uprzednio pierdyliard wieszaków i półek. Ja po prostu piszę o mainstreamie sieciówkowym, o tym, co oko głównie w tych sklepach widzi a umysł zbiera, przetwarza i syntetyzuje w jakąś tam w miarę reprezentatywną całość.

Bo ja rozumiem, ze można kupować gdzie indziej: na bazarkach, w second handach, w luksusowych butikach lub z autorskich, artystycznych kolekcji. Lub na szafa party. Tylko, że większość z nas, z tysiąca powodów, łazi w ciuchach z Reserved, Diverse'a czy H&M. I tak sobie myślę, ze moda modą ale jaki jest sens promowania trendów "nie dla ludzi"?

Aha - i jeszcze jedno. Nie jestem fashionistką, nie przeglądam nawet modowych czasopism w stylu Avanti i innych. Zatem przyjmuję do wiadomości ew. zarzuty, ze przecież sieć X miała w tym roku to i tamto, co można było zestawić z ciuchami ze sklepu Y i butami z Z i mieć git zestawik dla każdej figury. Niewykluczone, że tak :-) Ja po prostu widzę i opisuję, co głównie w sieciówkach piszczy - z punktu widzenia absolutnego laika.

Już pojutrze...

2010-08-02T15:22:00.006+02:00

Norwegia - Oslo, fiordy, lodowce, wodospady i...podobno okropna drożyzna.

To mój pierwszy wyjazd samej, tylko z dzieckiem.

Wystarczy nie myśleć po prostu, jak by to było być tam z Nim...

I będzie dobrze. Mam nadzieję.

M. Głowiński, Kręgi obcości

2010-07-28T13:24:00.033+02:00

Michał Głowiński nie jest celebrytą - aktorem, popularnym prezenterem pogody czy pisarzem wydającym poczytne acz niewymagające powieścidła do pociągu. Jest osobą znaną głównie wąskiemu w sumie gronu humanistów, filologiem i językoznawcą, autorem fundamentalnych prac z zakresu teorii literatury i badaczem nowomowy PRL-u.

Dla polonistów był i jest przede wszystkim naukowym tytułem, nazwiskiem, ewentualnie wspartym niewyraźną i drętwą fotką zamieszczoną z tyłu bądź na skrzydełkach okładek napisanych przez siebie książek.

Dlatego też zaskoczył mnie fakt, ze chowający się dotąd za swoimi publikacjami człowiek zdecydował się na wydanie obszernej autobiografii. Na początku. Później, już po lekturze kilku stron, nie dziwię się potrzebie Autora, by się swoim doświadczeniem życiowym podzielić. Podziwiam odwagę i szczerość, z jaką Głowiński kreśli autobiograficzny portret człowieka skrajnie wyobcowanego, jak precyzyjnie definiuje kręgi obcości, w jakich się porusza i które go ograniczają: żydowskie pochodzenie, homoseksualizm, odmienność światopoglądową w czasach najczarniejszego stalinizmu, wreszcie dręczącą go klaustrofobię oraz, odziedziczone po matce, introwertyzm i nieśmiałość.

Jednocześnie w tej spowiedzi nie ma cienia sentymentalizmu, biadolenia, użalania się nad swoim losem. Głowiński posługuje się chłodnym, oszczędnym stylem człowieka, którego praca i czas nauczyły ważyć i dobierać każde słowo. Czuć tu powściągliwość i namysł, ostrożność i precyzję napisanych zdań. Tak, jakby Autor przemyśliwał, układał, tworzył tę książkę przez całe życie. Jakby od zawsze w nim tkwiła.

Co było do przewidzenia, najwięcej sensacji wzbudził seksualny coming out Głowińskiego. Z jednej strony niesłusznie, bo przecież tzw. orientacja to tylko część ( i to wcale nie najistotniejsza ) jego biografii, zaś z drugiej strony - może nawet i słusznie, bo Autor pisze o tym aspekcie swojego życia bardzo dyskretnie i taktownie, a jednocześnie uczciwie i odważnie. Co ciekawe, ważnym elementem tworzenia jego homoseksualnej świadomości była wiedza. Zanim jeszcze Głowiński odkrył swoją odmienność, wiedział już z encyklopedii, czym to zjawisko jest i czym się objawia. Nie stanął twarzą w twarz z czymś nieznanym, przerażającym i mrocznym. Wiedza, którą zdobył jeszcze jako dzieciak nie oszczędziła mu co prawda ostracyzmu i kpin otoczenia, jednak pomogła jemu samemu w akceptacji swojej odmienności. Czytam teraz dzienniki Anny Kowalskiej i widzę, w jak całkowicie różny sposób krystalizowała się homoseksualna świadomość tej towarzyszki życia Marii Dąbrowskiej.

To chyba już wiadomo, że polecam, prawda?

no dobra

2010-07-19T11:49:00.003+02:00

Dosyć biadolenia.

Chociaż ciągle intensywnie odczuwam konsekwencje przydzielonego mi w styczniu kopniaka (czytaj: wciąż, krzywiąc się, rozcieram bolący pośladek), to przeciez żyje się dalej. Czyta się, ogląda się nałogowo ER (od pierwszej serii!), do pracy się chodzi, sukienkę się sobie kupiło (niejedną!), na urlop się niedługo wyjedzie.

Zatem ogłaszam niniejszym koniec blogowej żaloby i niewykluczone, ze wkrótce coś napiszę sensownego - sporo rzeczy przeczytanych/obejrzanych na półce leży i spogląda na mnie znacząco i natarczywie.

...

2010-07-09T16:49:00.002+02:00

Niby nie jest źle.
Idę do przodu. Schudłam, wyglądam o niebo lepiej niż jeszcze kilka miesięcy temu. Zrobiłam laserową korekcję oczu. Kapitalny remont łazienki. Robię prawo jazdy.

Tylko ciągle tkwi we mnie, jak kamień, ciężar niewypłakanych jeszcze łez.

Fuck.

;-)

2010-05-20T13:22:00.008+02:00

Mamusiu - oświadczyło moje dziecko - a Kacper powiedział, że Ty jesteś laska. Chyba mu się podobasz, wiesz?

No dobra. Kacper to zasmarkany pięciolatek z jajowatą głową i chytreńkimi oczkami. Ponadto, mam podejrzenie graniczące z pewnością, iż opinię tę Kacper przejął od swojego rodziciela, dość nieciekawego typa z czerwoną twarzą i grubym karkiem. Ale, jeśli ma się aktualnie (in the immortal words of Bridget Jones) "pewność siebie zleżałej kanapki z dworcowego bufetu", to i na bezrybiu rak rybą. Ot, co :-)

Rysunek

2010-05-20T12:39:00.005+02:00

Moje dziecko nie ma szczególnych zdolności plastycznych, wręcz przeciwnie. Pula genów nie ta.

Ale ten rysunek (naszkicowany z pamięci, dodam z dumą) wydaje mi się niezły i jakiś taki... własny, charakterystyczny.

Jak by ktoś miał wątpliwości (niech spróbuje ;-))), to bohomaz przedstawia Fontannę Neptuna w Gdańsku.

"Eryk"

2010-05-07T10:34:00.001+02:00

"Koszmary wyglądają zwykle niezbyt sensownie i trudno jest komukolwiek wytłumaczyć, co jest tak przerażającego w fakcie, że czyjeś skarpety nagle ożyły, albo w gigantycznych marchewkach wyskakujących zza żywopłotu"

Uwielbiam Pratchetta.

why does my heart...

2010-04-29T12:18:00.002+02:00

Teraz

2010-04-19T05:33:00.003+02:00

Najgorsze są przebudzenia, gdy rzeczywistość powoli oblepia mnie pustką i tęsknotą. I że nie ma wtedy tego, kto, jak kiedyś, wyciągnie rękę, przygarnie, wyszepcze: "To był zły sen, Kochanie. Tylko zły sen".

Przecież

2010-03-09T12:19:00.003+01:00

"Myślę sobie, że
Ta zima kiedyś musi minąć
Zazieleni się
Urośnie kilka drzew
Niedojedzony chleb
W ustach zdąży się rozpłynąć
A niedopity rum
Rozgrzeje jeszcze krew.
Zimny poniedziałek
Gorącą stanie się niedzielą
To co nie pozmywane
Samo zmyje się
Nieśmiały dotąd głos
Odezwie się jak dzwon w kościele
A tego czego mało
Nie będzie wcale mniej...
Choć mało rozumiem
A dzwony fałszywe
Coś mówi mi, że
Jeszcze wszystko będzie możliwe
Nim stanie się tak
Jak gdyby nigdy nic nie było
Nim stanie się tak
JAK GDYBY NIGDY NIC"
(Voo Voo)

Do cholery, przecież mogę być jeszcze szczęśliwa.

I PO WSZYSTKIM

2010-02-05T19:24:00.002+01:00

Właśnie zamknęłam na zawsze drzwi za kimś, kogo kochałam.
6 lat życia zamknęło się w dwóch walizach, plecaku i jednej torbie.
Na regałach zwolniło kilka półek na książki.
Czuję się jak zawodzące, złapane w pułapkę zwierzę.

Noworoczne postanowienia

2010-01-27T14:54:00.003+01:00

Noworoczne postanowienia winny być podejmowane w dniu 1 stycznia. Tak by wypadało.
Jako, że jednak początek roku 2010 był najchujowszym z wszystkich chujowych dni mojego życia (wrażliwe uszy Czytelników uprzejmie przepraszam, ale czasem czlowiek musi gdyż inaczej się udusi), postanowienia takowe zapadają trochę później.

Po pierwsze, w tym półrozstaniu z Jak_Mi_Się_Wydawało_Połową_Mojej_Duszy, odnaleźć jakoś na nowo siebie, siebie osobną, swoje potrzeby i pragnienia, trochę egoistycznie i nieco hedonistycznie zacząć je spełniać.

Po drugie - nie dać się skrzywdzić. Nie dać się skrzywdzić bardziej.

To tyle. Na razie wystarczy.

Justin Cartwright, Obietnica szczęścia

2009-09-16T18:27:00.018+02:00

"Obietnica szczęścia" opowiada historię rodziny dotkniętej nieprzewidzianym, traumatycznym wydarzeniem. Juliet Judd, zwana w domu Ju-Ju, najstarsza, ukochana córka Charlesa i Daphne, wzięty historyk sztuki, sprzedaje japońskiemu kolekcjonerowi witraż Tiffany'ego, o którym wie, ze pochodzi z kradzieży. Sprawa przypadkiem wychodzi na jaw kilka miesięcy później, Juliet zostaje aresztowana i, pomimo solennych zapewnień adwokata, że nie grozi jej nic wiecej jak tylko grzywna, wyrokiem sadu zostaje skazana na dwa lata więzienia.

Co doprowadza Ju-Ju, elegancką, subtelną i wykształconą Angielkę do tak upiornego finału? Pokazowy proces, mający udowodnić "przeciętnemu obywatelowi", że nikt, nawet znany, podziwiany i prominentny nie stoi ponad prawem? Czy może jej własna beztroska, zakodowane, acz złudne poczucie bezpieczeństwa? Albo źle ulokowane uczucia? Fatalny pech, splot okoliczności? Te pytania, ktore zadaje sobie czytelnik dręczą takze bohaterów powieści, członków rodziny Juliet: matkę Daphne, brata Charliego, siostrę Sophie i przede wszystkim Charlesa, ojca, dla ktorego spektakularny, relacjonowany przez media upadek ukochanej, idealizowanej, darzonej namiętną miłością córki stanowi największy wstrząs, z ktorego niekoniecznie umie wyjść z klasą.

Powieść Cartwrighta to sprawnie napisana historia winy, kary, przebaczenia i próby odbudowy zdezintegrowanej rodziny. Juliet w końcu opuszcza więzienie lecz pytania o charakter jej, mocno problematycznej, winy wcale nie cichną. Pozostaje takze nieuchronny problem powrotu "córki marnotrawnej" na łono stęsknionej familii. Czy można, po tak traumatycznym doświadczeniu, żyć dalej normalnie, robić plany na przyszłość?

Ju-Ju za swoje wybory ponosi nieproporcjonalne, niesprawiedliwe wręcz konsekwencje. Niemniej droga do przebaczenia, oczyszczenia i nadziei wcale nie jest niemożliwa.

"Obietnicę szczęścia" czytało mi się bardzo dobrze. Jedyny zgrzyt psujący przyjemność lektury to niezrozumiała skłonność tłumaczki do nadużywania słowa "jakby", często w takich zdaniach, dialogach i kontekstach, w których brzmi to sztucznie, niechlujnie i po prostu niepoprawnie. Moim zdaniem wtopa.

Marzenia do spełnienia

2009-08-22T14:28:00.003+02:00

- Chciałbym być w czymś dobry - wyznało mi wczoraj refleksyjnie moje dziecko.

O jakże słuszna uwaga, mój synu. Ja też, ja też.

Toby Young, Jak stracić przyjaciół i zrazić do siebie ludzi

2009-08-22T13:53:00.002+02:00

Bardzo interesująca powieść (znaleziona na straganie z tanimi książkami), a właściwie relacja z kilkuletniej praktyki w nowojorskich czasopismach, napisana przez młodego, ambitnego angielskiego dziennikarza. Toby Young, bo o nim mowa, w połowie lat 90-tych złapał, jak mu się zdawało, Pana Boga za nogi: otrzymał propozycję pracy w jednym z najsłynniejszych magazynów świata, "Vanity Fair". Entuzjastycznie nastawiony, pełen ambitnych planów, trafił do nowojorskiego eldorado i ... poniósł sromotną klęskę.

Są co najmniej dwie przyczyny tej porażki. Pierwsza wynika z problematycznego usposobienia samego Younga, lekkoducha ze skłonnością do błazenady, cierpiącego na coś, co sam zdiagnozował jako "negatywną charyzmę" ( "wystarczyło, żebym przeszedł przez pokój pełen ludzi, którzy mnie nie znali i których ja nie znałem, i już miałem dziesięciu wrogów").

Drugi powód to najzupełniej błędne wyobrażenie, jakie wcześniej Young powziął na temat życia i pracy w Ameryce. Znalazł tam co prawda i rozmach, i pieniądze, których się spodziewał, niemniej USA wcale nie okazały się "krainą wolności i domem odwagi", jak tego oczekiwał. Wręcz przeciwnie, nowojorski światek dziennikarsko-celebrytyczny okazał się drętwy, sformalizowany, zakłamany i do tego zhierarchizowany w niemal feudalny sposób. Niedojrzały emocjonalnie pajac, pozbawiony elementarnego wyczucia dyplomacji, popełniający nieustannie towarzyskie gafy, wąchający publicznie kokę oraz zapraszający w biały dzień (roboczy) striptizerki do snobistycznej redakcji nie mógł być tam mile widziany.

Oczywiście, nie wiem, na ile zjadliwa krytyka amerykańskich salonów jest uzasadniona. Toby Young jest człowiekiem konfliktowym, irytującym i (czego wcale nie ukrywa) w dużej mierze to on sam jest winien swojemu amerykańskiemu niepowodzeniu. Poza tym, przecież od lat o niczym innym nie marzył, jak tylko o tym, by tego amerykańskiego blichtru doświadczyć. Nikt go siłą na to targowisko próżności nie wlókł i pod pistoletem nie trzymał, więc narzekania, ze guano pachnie, jak pachnie mogą brzmieć co najmniej fałszywie.

"Jak stracić przyjaciół..." jest książką przedziwną. Z jednej strony pełną opisów dość żenujących prób korzystania z życia (czytaj: zaliczania panienek, najchętniej modelek, którymi, niczym autem czy kartą kredytową można zabłysnąć przed kolegami), seksistowskich dowcipów o cyckach oraz rozpaczliwych starań wkręcenia się w co bardziej snobistyczne przyjęcia. Z drugiej strony, Young jest człowiekiem klasycznie i gruntownie wykształconym, przy tym niegłupim, do tego synem znanego angielskiego socjologa oraz awangardowej pisarki i malarki. Obdarzony świetnym piórem, zawarł w swojej książce sporo błyskotliwych analiz współczesnego społeczeństwa, zarówno europejskiego, jak i tego zza oceanu. Niepozbawiony autoironii, zabawnie i bezceremonialnie opisuje swoje zauroczenie Ameryką i późniejsze rozczarowanie. Nie jest człowiekiem, którego jakoś specjalnie da się polubić, jednak "Jak stracić przyjaciół..." chcąc nie chcąc muszę uznać za jedną z ciekawszych i najbardziej złożonych książek przeczytanych przeze mnie w tym roku.

Maria Teresa Zannin, Jak się rodzą dzieci

2009-08-14T19:06:00.017+02:00

Sympatyczna i miła książeczka dla dzieci o tym, jak powstaje nowe życie. Jest to pozycja wydana przez katolickie wydawnictwo Bernardinum, więc raczej nie należy szukać w niej szczegółowych danych technicznych (ani tym bardziej anatomicznych) na temat rozmnażania płciowego. Nie znajdziemy tu zatem ani pojęć "penis" lub "pochwa", czy słowa "seks". Wszystko opisane jest za to w bajkowej, poetyckiej konwencji. I wcale nie czynię z tego zarzutu. Oczywiście, książeczka nie jest adresowana do starszych dzieci i nie próbujmy czytać jej smykom starszym niż 5-6 letnie. Dla dociekliwego sześcio-, siedmiolatka będzie ona zbiorem nieprzydatnych ogólników i z pewnością nie zaspokoi naturalnej w tym wieku ciekawości. Natomiast dla trzy- czy czteroletnich maluchów zakres wiedzy jest, wydaje mi się, wystarczający. Książka pani Zannin powinna również sprawdzić się jako materiał edukacyjno-terapeutyczny szczególnie dla tych maluszków, których rodzice spodziewają się kolejnego potomka, jest bowiem pełna ( i to jest jej największa zaleta) ciepła, tkliwości i akceptacji.

Nie mogę nie wspomnieć o ilustracjach, bowiem są one integralną częścią książeczki. Rzecz gustu - pewnie wielu czytelników zachwyci się tymi rysunkami, ja mam trochę mieszane uczucia. Z jednej strony oryginalne, interesujące kolorystycznie, bajkowe, z drugiej zaś - trochę infantylne, dorośli rodzice wyglądają jak pucołowate aniołki z rumieńczykami na porcelanowym obliczu...No, nie twierdzę, ze świeżo upieczona mamusia musi mieć wory pod oczami z niewyspania, zaś z koszuli tatusia winna wyłaniać się gęsto owłosiona klata z tatuażami, ale jak na mój gust troszkę to przeestetyzowane.

Podsumowując: OK, ale z zastrzeżeniem, że jest to wstęp do edukacji seksualnej przeznaczony dla młodszych przedszkolaków, a nie jej sedno.

China Mieville, LonNiedyn

2009-07-22T13:08:00.004+02:00

Po lekturze "Nigdziebądź" to pozycja obowiązkowa. China Mieville wskazuje w posłowiu swojej książki na dzieło Gaimana jako na jedno ze źródeł inspiracji, niemniej, uczciwie mówiąc, obie opowieści łączy jedynie to, że miejscem akcji jest fantasmagoryczna, alternatywna stolica Wielkiej Brytanii. Wszystko inne je dzieli - i zakres, i adresat, i inny rodzaj wyobraźni. "Nigdziebądź" to książka objętościowo skromna, poniekąd niepozorna, adresowana do dorosłego czytelnika, mroczna i pełna czarnego humoru. "LonNiedyn" to przede wszystkim powieść dla młodzieży i to się czuje, choć i dla dojrzałego czytelnika lektura jest niewątpliwą przyjemnością. Imponuje rozmachem (choćby objętościowym - ponad 500 stron), sugestywnymi ilustracjami, wartką akcją, rozbuchaną wyobraźnią, mnogością wizji, obrazów i odwołań.

Deeba, główna bohaterka powieści przedostaje się do LonNiedynu wraz ze swoją przyjaciółką Zanną, Szuassi - Wybraną. Obie nastolatki poznają Niemiasto: ogromne, wydrążone w środku SłoNiece i nocny Śniężyc w kształcie łezki, podniebne autobusy, przedziwnych mieszkańców - Jasnodziejów, półzjawy, muchy-Paskudnice, ruchome, obdarzone wolą kartoniki po mleku. Odkrywają aberracyjną konstrukcję alternatywnego świata, recyclingowe miasto z resztek przesiąkających doń z Londynu - przydasiowe domy (zbudowane z tego, co nasz świat odrzucił, a co w Niemieście się przyda), rapasole czyli popsute parasolki pod wodzą Rapasolissimusa, Listopadowe Drzewo, rozkwitające zużytymi "po naszej stronie" fajerwerkami. I poznają w końcu swoje Przeznaczenie, obwieszczone przez gadającą Księgę: zadaniem Zanny, czyli Szuassi-Wybranej, jest pokonanie największego wroga obu światów, czyli Smoga, uświadomionej i demonicznej chmury smrodliwego dymu i pyłu. Niestety, pierwsze starcie z wrogiem okazuje się dla Wybranej niefortunne - dziewczyna traci pamięć i dzięki staraniu Rapasolissimusa odstawiona zostaje wraz z Deebą ciupasem do domu. Po jakimś czasie Deeba czuje, że w tym zainscenizowanym powrocie coś było nie tak i mimo, że NieWybrana, musi dokończyć rozpoczętą misję.

Mieville wśród swoich inspiracji wymienia, oprócz, co oczywiste, Gaimana, także Lewisa Carrolla. Ja osobiście do autora "Alicji w Krainie Czarów" dodałabym jeszcze innego pana Carrolla, tym razem Jonathana, odnajdując w fantasmagorycznej podróży bohaterów "Kości Księżyca" sporo podobieństw do misji Deeby i jej sojuszników. Nie mogę też nie wspomnieć o surrealizmie "LonNiedynu" i jego ewidentnych odwołaniach do tej onirycznej poetyki. Postać człowieka-ptaka z klatką zamiast głowy przywołuje u mnie natychmiastowe wspomnienie malarstwa Rene Magritte'a, szczególnie obrazu "Terapeuta"...

Rene Magritte, Terapeuta

Wyraźny jest też aspekt ekologiczny powieści, łagodna satyra na nadmierną rotację dóbr konsumpcyjnych: Niemiasto z recyclingu, twórczo wykorzystujące nieprzydatne na pierwszy rzut oka materiały kontra złowieszczy, trujący Smog.

Świetna lektura na wakacje. Może nie aż tak dobra, jak powieść Gaimana, niemniej smakowita.

A mój tata kupił laptoka...

2009-07-20T10:43:00.020+02:00

...czyli żenująca radiowa reklama sklepu Euro RTV AGD. Troje dzieci afektowanymi, nakręconymi głosami licytuje się, co ich tatusiowie ostatnio raczyli byli nabyć w wyżej wymienionej placówce handlowej. Pierwszy ojczulek kupił "laptoka" (określenie notabene pseudoprofesjonalne, przebrzmiałe i brzmiące upiornie fałszywie w ustach dziecka), ale to frajer jest, albowiem tatuś nr 2 spiął się, spryciarz, i za jednym zamachem wziął i nabył "laptoka, pralkę i lodówkę nawet". Rodzic numer trzy dorzucił do tego lekką rączką jeszcze telewizor plazmowy.

Troje dzieci, trzej ojców, to i trzy zarzuty przeciw tej i podobnym reklamom:

Po pierwsze, zabiegasz o debilny przekaz - zastosuj dziecięcego narratora, niech szczebiocze, niech się mizdrzy, niech przechwala. Nieważne, czy to reklama kredytu gotówkowego czy polityczny spot (pamiętna dziewczynka z kokardą w reklamie wyborczej Leszka Millera), infantylizacja przekazu gwarantowana.

Po drugie, dziecięcy bohater czy narrator w reklamie produktów dla dorosłych (to, że niemowlę "reklamuje" pieluchy, zupkę w słoiczku czy dziecięce galoty jest jeszcze zrozumiałe) symbolizuje zazwyczaj bezmyślnego konsumenta, radośnie i bezkrytycznie łykającego wszelkie reklamowe sugestie. Wzór klienta doskonałego dla swoich rodziców, z niejasnych powodów opornych, zdystansowanych, czy nieświadomych swoich prawdziwych potrzeb. Stąd bezmyślna lalunia w loczkach okazuje paluszkiem tatusiowi największego misia w sklepie (tatulek bierze nań pożyczkę), blondaskowate trojaczki wyjeżdżają z marketu samojezdnymi samochodzikami, nadszarpując w ten sposób zasoby ojcowskiej karty kredytowej, zaś trójka przemądrzałych bachorów licytuje się, czyj tatuś mądrzejszy, bo więcej kupił. W przypadku EURO RTV AGD przekaz ten jest jeszcze dodatkowo wzmocniony reklamą graficzną przedstawiającą oszalałego z nadmiaru korzystnych cenowo dóbr chłopczyka w ogrodniczkach, prezentującego wyjątkowo kretyńską minę i gigantycznego zeza (jak mniemam, tak zwany oczopląs konsumpcyjny). Wnerwia mnie to niepomiernie, bo z ogólnego doświadczenia nie wynika wcale, by dziecko było istotą z natury tępą i bezmyślną. Wręcz przeciwnie, jest to konsument dość wymagający, krytyczny, z natury nieszczególnie pazerny i zaskakująco rozsądny.

I po trzecie, last but not least, co jest takiego, że domowe decyzje finansowe w świecie przekazu reklamowego cedowane są apriorycznie na tatusiów? Tatusiowie biorą kredyty, tatusiowie mają karty kredytowe, to tatusiowie wreszcie kupują pralki i komputery. Mamunia co najwyżej może obciążyć głowinę zakupem zupy w proszku lub środka zmiękczającego do pralki (notabene, jeśli tego nie uczyni, pojawi się autorytatywny pan majster i pouczy o konsekwencjach tego rażącego zaniedbania).

W reklamie "laptokowej" dorosły narrator komentujący dziecięcy dialog zapytuje: "Brzmi niepoważnie?"

Zupełnie niepoważnie, przyjacielu. Wręcz idiotycznie, na tyle, że mogę jedynie pogratulować czołówki w moim prywatnym Rankingu Reklam Debilnych.

Sobota w forcie Grodzisko

2009-07-18T16:22:00.018+02:00

W latach mojego dzieciństwa gdańskie fortyfikacje w okolicach Góry Gradowej były terenem zapuszczonym, zaszczanym, pełnym pustych butelek i igieł po strzykawkach, miejscem, gdzie za darmo można było dostać w mordę i dokąd nikt o zdrowych zmysłach i pokojowych zamiarach po zmroku się nie wybierał.

Od paru lat miejsce to gwałtownie się zmienia. Nie tracąc uroku dzikości, forty otwierają się, między innymi dzięki unijnym funduszom, na mieszkańców i turystów. Znajdziecie tu nie tylko przepiękne, panoramiczne widoki na stocznię i Główne Miasto, usiane wieżami ratuszów i kościołów, ale i kontakt z żywą, bujną przyrodą oraz przygodę z nauką - w powstałym rok temu Centrum Hewelianum.

Brzmi to trochę jak ulotka reklamowa, ale polecam to miejsce uwadze tych, którzy przyjadą w to lato do miasta nad Motławą. Myśmy odwiedzili je dziś po raz pierwszy od kilku miesięcy, w pierwszą rocznicę powstania Centrum. Spędziliśmy tam kilka godzin i zostalibyśmy dłużej, gdyby chmura wielka a czarna nie nalazła, deszczem nie pokropiła i błyskawicami nie straszyła.

Dziecię moje lochy zgłębiające:

... i krążące po tunelach:

Ruiny - mariaż kultury z naturą:

Wystawa interaktywna "Energia, niebo i Słońce" w Centrum Hewelianum - se mła, niespełniony astronom ;-)

"Wstrzymał Słońce, ruszył Ziemię"...

...wszedł w kontakt z tajemniczym Pyłem (się naczytało Pullmana, się ma)...

znalazł palantir ;-)...

oraz pewną ciekawostkę dla fanów Pratchetta:

Philip Pullman, Złoty kompas

2009-07-18T07:07:00.021+02:00

Dziwna lektura. Początkowo myślałam, że przez nią nie przebrnę, a nawet jeśli przebrnę, to podobnie jak po "Atramentowym sercu", nie będę miała ochoty na dalsze tomy trylogii. "Złoty kompas" ( tytuł oryginalny to "Zorze północne") sprawia wrażenie lektury chłodnej, dość ciężkiej, chwilami hermetycznej. Odczucie to dość szybko się rozwiewa gdzieś w okolicach setnej strony i odtąd jest już tylko lepiej.

Trylogia "Mroczne materie" eksploatuje nieśmiertelny literacki wątek dziecka-wybrańca. Wybrana to Lyra Belacqua, dziewczynka dorastająca w Oksfordzie, w świecie alternatywnym do naszego. Prowadzi szczęśliwy żywot małej chuliganki, nie wiedząc, że beztroskie dni dziecięcej Arkadii mają się ku końcowi. Najpierw wkoło niej zaczynają znikać dzieci. Fala tajemniczych porwań ogarnia cały kraj, zabierając także jej nabliższego przyjaciela, Rogera. Potem, zanim Lyra zdązy cokolwiek w tej sprawie przedsięwziąć, opiekę na nią przejmuje tajemnicza pani Coulter, przenosząc się z dziewczynką do Londynu. Zanim Lyra wyjedzie, jej dotychczasowy opiekun, Rektor Kolegium Jordana, przekazuje jej dziwny przedmiot - aletheiometr, czyli czytnik prawdy. Niestety, dziewczynka nie wie, jak go używać i co gorsza, nie wie wcale, że piekna pani Coulter (która robi na niej ogromne wrażenie) jest spiritus movens akcji porywania dzieci i przeprowadzania na nich nieludzkich eksperymentów...

Pullmanowi udało się stworzyć sugestywny obraz mroźnej Północy, ogarniętej walkami klanów czarownic, pełnej pancernych niedźwiedzi pijących spirytus i mieszkających w marmurowych pałacach oraz odważnych, w stylu Hana Solo, aeronautów do wynajęcia. Ciekawie też rozwija wątek dojrzewania głównej bohaterki, która z rozpuszczonej dzikuski, unikającej zbyt częstego kontaktu z mydłem, szczotką i wyprasowaną sukienką, porywającej dla zabawy cygańskie łodzie, zmienia się w odważną, lojalną i szatańsko sprytną realizatorkę z góry zapisanego Przeznaczenia.

Philip Pullman uchodzi za naczelnego angielskiego antyklerykała. I rzeczywiście, zdaje się, że nie przepada on za instytucjami kościelnymi, czyniąc je symbolem zwyrodniałej, pazernej chęci władzy. I to właśnie władza jest największym bohaterem negatywnym "Złotego kompasu", ten afrodyzjak świata dorosłych, realizacja ich chorobliwych ambicji i niepowstrzymanej pychy. Władza, która pęta umysł, prowadząc do relatywizowania zbrodni, amok, który nie omija także rodziców Lyry, stając się źródłem rozczarowania i bólu dziewczynki.

Bardzo dobra powieść i z przyjemnością sięgnę po dalsze tomy trylogii. Co do ekranizacji "Złotego kompasu', to pewnie z 'zawodowego" obowiązku obejrzę film na DVD, choć z wielu stron dochodzą zaskakująco zgodne głosy, że ta adaptacja jest znaczącym zubożeniem powieści.

Agata Tuszyńska, Krzywicka. Długie życie gorszycielki

2009-07-12T20:45:00.003+02:00

Książkę kupiłam raczej ze względu na Agatę Tuszyńską (którą lubię i cenię) niż z powodu Ireny Krzywickiej, do której mam, podobnie jak większość jej współczesnych, stosunek raczej ambiwalentny.

"Długie życie gorszycielki" to tytuł nieprzypadkowy. Irena Krzywicka w potocznej pamięci kojarzona jest przede wszystkim ze swoją działalnością międzywojenną, kampanią na rzecz świadomego macierzyństwa, wizerunkiem skandalistki śmiało poruszającej tematy tabu, wreszcie z romansem z Boyem. Czasy okupacji, osobiście dla niej dramatyczne oraz powojenna próba wpisania się w obowiązujący nurt socrealizmu i następnie koleje losu na emigracji, znane są już dużo mniej. Zresztą cała książka zaczyna się wizerunkiem starszej pani w wiśniowym szlafroku, w chuście na głowie, która mówi: "to nieprzyzwoicie tak długo żyć"...

Agacie Tuszyńskiej udało się pokazać postać wielowymiarową, niejednoznaczną. Osobę serdeczną, ciepłą, skłonną do pomocy i jednocześnie apodyktyczną, zaborczą, bezrefleksyjną w swoim przekonaniu, ze wie wszystko najlepiej. Postać erotycznej skandalistki, której batalia o seksualne wyzwolenie kobiet była w sporej mierze postawą intelektualno-deklaratywną, gdyż sama Krzywicka bywała w tej dziedzinie zaskakująco naiwna. Ofiarny ideał macierzyństwa, jednocześnie bez przerwy wyróżniający zmarłego w czasie okupacji Piotrusia i paradoksalnie, chełpliwie i przesadnie dumny z osiagnięć naukowych młodszego syna, Andrzeja. Niezależną i pewną siebie kobietę, która nie potrafi maszerować w tłumie, a jednocześnie przyczynia się, w fanatyczny sposób, do obrzydliwego zjawiska, jakim były zetempowskie kolektywy klasowe, terroryzujące nieliczną garstkę inaczej myślących. Bojowniczkę o prawa kobiet, która potrafi, zupełnie poważnie, tonem aprobaty, w liście do przyjaciółki tak napisać o swojej synowej: "Kocha Jędrka do szaleństwa i służy mu jak niewolnica, ale jednocześnie nigdy nie staje między mną a nim".

Przyznam, że ta mieszanina cech intelektualistki, przyjaciółki Boya i Skamandrytów, kobiety o której Kołakowski pisał: "ostry umysł, żywa inteligencja i pewnego rodzaju bezpardonowy, ale zawsze rozumny sąd o ludziach i sprawach" oraz przywar małostkowej kobieciny, czytającej i wyrzucającej do kosza listy miłosne od przyjaciółek obu synów (rodzonego i przysposobionego), mieszczańsko dumnej z osiągnięć naukowych Andrzeja, niczym przekupka, której syn nieoczekiwanie "poszedł w dochtory" i naiwnej idiotki niepowstrzymującej Jędrka przed inkwizytorskimi zapędami w liceum, bo "nie należy wychowywać dziecka w negacji" tworzy dla mnie kontrowersyjny i mało sympatyczny portret kobiety irytującej, zaborczej matki-pijawki i niekonsekwentnej, nieprzekonującej feministki.

Brawa za to dla Agaty Tuszyńskiej za polifoniczność obrazu "gorszycielki", za świetną konstrukcję książki, fascynującą i barwną, angażującą emocjonalnie opowieść o ludziach i czasach. Doskonała, wciągająca lektura. Zachęcam.

Tove Jansson, Opowiadanie o niewidzialnym dziecku

2009-07-11T21:51:00.015+02:00

Czytałam dziś Młodemu przed snem "Opowiadania z Doliny Muminków", tom, przyznaję, przeze mnie samą akurat dość słabo znany. I natrafiłam na opowieść, która mnie bardzo poruszyła.

"Opowiadanie o niewidzialnym dziecku" to historia Nini, dziewczynki, która stała się niewidzialna. Czemu? Zacytujmy Too-tiki, która powierzyła niewidoczne stworzonko rodzinie Muminków:

"- Wiecie przecież jak łatwo stać się niewidzialnym, kiedy się jest bardzo wystraszonym - powiedziała Too-tiki zjadając pieczarkę podobną do śnieżnej kulki. - No, więc tę Nini nastraszyła w zupełnie niewłaściwy sposób jej ciotka, która wzięła ją pod opiekę, a nie lubiła jej. Ciotkę poznałam - jest okropna. Nie jest zła, to można by jeszcze zrozumieć. Tylko zimna jak lód i ironiczna.

- Co to znaczy ironiczna? - spytał Muminek.

- Wyobraź sobie na przykład, że pośliznąłeś się na maślaku i siadłeś prosto w oczyszczone grzyby - objaśniła Too-tiki. - Rzeczą naturalną byłoby oczywiście, gdyby twoja Mama rozgniewała się. Ale nie, nie gniewa się. Natomiast mówi zimnym, miażdżącym tonem: "Rozumiem, że lubisz ślizgawkę, ale byłabym ci wdzięczna, gdybyś się ślizgał z daleka od jedzenia". Tak mniej więcej (...) Właśnie w ten sposób postępowała ta ciotka. Była ironiczna od rana do wieczora, aż w końcu kontury dziecka zaczęły blednąć i zacierać się. W ubiegły piątek już wcale jej nie było widać. Wtedy ciotka oddała ją mnie, mówiąc że nie może zajmować się krewnymi, których w ogóle nie widzi."

Too-tiki ufa, że Muminkom uda się z powrotem "uwidzialnić" dziewczynkę. I rzeczywiście, dzięki uwadze i trosce Mamusi Muminka, Nini stopniowo odzyskuje własne łapki, korpus, a nawet kokardę na głowie. Tylko...twarzy nie. Co prawda Mi ma genialną radę na odzyskanie oblicza ("nigdy nie będziesz miała własnej twarzy, jeśli nie nauczysz się bić") ale i jej sugestie nie przynoszą skutku. Przynajmniej nie od razu...

Ta skromna, niepozorna historia powinna stać się obowiązkową lekturą wszystkich tych, którzy zamierzają sprowadzić na ten świat małego ludzika i wychować go na w miarę szczęśliwą i niepozbawioną konturów osobę. Polecam ją również, w ramach otrzeźwienia, wszystkim tym rodzicom, którzy czasem mają pokusę zmienienia się w koszmarną ciotkę.

Sobie także.

Gustaw Herling-Grudziński, Srebrna szkatułka

2009-07-08T23:16:00.016+02:00

To krótkie opowiadanie wchodzi w skład tomu "Sześć medalionów i srebrna szkatułka" wydanego w 1994 roku przez wydawnictwo "Czytelnik" i jest dopełnieniem barwnych włoskich esejów poświęconych architekturze i sztuce Italii.

Tytułową szkatułkę narrator widzi po raz pierwszy w mieszkaniu swojego amerykańskiego, stacjonującego podobnie jak on we Włoszech, przyjaciela. I od pierwszego momentu przedmiot ten, zabytkowy i piękny, nie daje mu spokoju. Niczym Jedyny pierścień z trylogii Tolkiena, zupełnie jak żywa osoba jest obiektem tęsknoty, fascynacji, pożądania. Dość powiedzieć, że przez kilkadziesiąt lat jedynym powodem spotkań narratora z właścicielem szkatułki będzie perspektywa zobaczenia, dotknięcia pięknego eksponatu, chęć obcowania z nim, sycenia się jego urodą i tajemnicą. Estetyczny ten obłęd doczeka się wreszcie spełnienia - Jim, właściciel srebrnego cacka, taktownie umiera, wspaniałomyślnie zapisując go w spadku wniebowziętemu narratorowi. Dar ten, choć niemożliwy do przecenienia, kryje w sobie jednak tajemnicę - historię szaleństwa, pychy i pożądania, dziwnie paralelną z gorączkową fascynacją narratora...

Świetna, zapomniana przeze mnie, a czytana jeszcze w latach studenckich, miniaturka. Zdążyło mi się w międzyczasie zatrzeć w pamięci jak pisze Herling-Grudziński.

Terry Pratchett - Piekło pocztowe

2009-07-07T16:29:00.016+02:00

Moist von Lipwig jest w zasadzie człowiekiem niepozornym. Fizys ma niezapamiętywalną, zdumiewająco podobną do tysiąca innych twarzy. Przy tym posiada niewątpliwy dar, jakim jest zdobywanie ludzkiej, zupełnie nieuzasadnionej, ufności. I do tego - umiejętność nie do przeceniania - wie, jak rozmawiać z ludźmi. Te trzy cechy razem czynią z niego oszusta doskonałego. Jednak do czasu. Pewnego dnia powija mu się noga i za wszystkie uczynione bezeceństwa grozi mu rzecz nader nieprzyjemna, to jest wetknięcie głowy w stryczek i publiczne obwieszenie na tymże. Alternatywą dla zawiśnięcia na pętli w tak młodym wieku jest... przymusowe objęcie posady poczmistrza w Urzędzie Pocztowym w Ankh-Morpork. Ciepła synekura? Ależ nic podobnego. Poczta w zasadzie nie funkcjonuje, hałdy niedostarczonych listów zalegają po dach budynku, zaś urzędu strzegą pospołu fanatyczny i stertyczały Groat oraz Stanley, neurasteniczny wielbiciel szpilek...

To dopiero lektura. Nie pamiętam, bym tak długo przedzierała się przez jakąś książkę. I to wcale nie dlatego, by była ona tak nużąca, czy rozwlekła. O nie. "Piekło pocztowe" to książka doskonała, fenomenalna zupełnie, skonstruowana tak, że nie ma w niej jednego zbędnego zdania, precyzyjna i błyskotliwa. To barwna, pełna specyficznego humoru satyra, smakowita i przewrotna. To pierwsza powieść Pratchetta, którą czytałam i jeśli pozostałe książki sir Terence'a, pisarza plodnego literacko niemal jak nasz Kraszewski, są co najmniej równie dobre, to chapeau bas, panowie i panie.

A teraz zastanawiam się, co ze Świata Dysku powinnam przeczytać najsampierw :)

Maureen Johnson - 13 małych błękitnych kopert

2009-07-05T20:32:00.019+02:00

"13 małych błękitnych kopert" kupiłam właściwie przez pomyłkę, nie zauważywszy wzmianki na tylnej stronie okładki, ze jest to "wzruszająca powieść drogi dla nastolatków". Początkowo planowałam od razu sprezentować książkę nastoletniej chrześniaczce, lecz po przeczytaniu przekonałam się, że jest to pozycja, którą z powodzeniem mogą przeczytać nie tylko szesnastoletnie panny, lecz również współczesne trzydziestolatki.

Siedemnastoletnia Ginny Blackstone, bohaterka książki, jest dziewczęciem rozsądnym, poukładanym i - w wielu wymiarach - niewinnym. Zaplata włosy w grzeczne warkocze, nie pije alkoholu, a jej doświadczenia miłosne są, praktycznie rzecz biorąc, żadne. Z tej egzystencji skrupulatnej amerykańskiej studentki wyrywa ją niespodziewana śmierć ukochanej ciotki Peg, wiodącej nieustabilizowane życie, zwariowanej artystki, którą podobnie jak Włóczykija z książek o Muminkach, zawsze ciągnęło "gdzieś indziej". Ciotka pozostawia Ginny trzynaście tytułowych kopert, 1000 dolarów na bilet do Londynu i na kupno plecaka i poleca jej ruszyć w podróż po Europie, jej śladami. Ta swoista podróż inicjacyjna odkryje nie tylko skrywane dotąd tajemnice i rozterki ciotki Peg lecz również pomoże skromnej i poważnej Ginny odkryć nieznane strony samej siebie.

To świetna, dobrze i sprawnie napisana powieść dla dorastających dziewczyn, które poszukują odpowiedzi na pytania "kim jestem", "co czuję", "czego pragnę", lecz także, z racji dwutorowo prowadzonego wątku Ginny i, retrospektywnie, wątku Peg, może stać się bliska rozterkom nowoczesnych trzydziesto-, trzydziestokilkulatek, które wciąż szukają równowagi pomiędzy chęcią samorealizacji, rozwoju, poszukiwań a potrzebą stabilizacji.

Ja sama, czytając ''13 małych błękitnych kopert", miałam niejednokrotnie uczucie "dwuwidzenia", dziwnego zawieszenia pomiędzy perspektywą siedemnastolatki i trzydziestopięciolatki. Peg, umierając, była dokładnie w moim wieku i jej dylematy nie były mi swego czasu obce. A Ginny, no cóż, wciąż pamiętam czasy przed maturą, atmosferę oczekiwania na jakieś wielkie zmiany w życiu, duszne czerwcowe wieczory przegadane z przyjaciołką na krawężniku...Wciąż jest ze mnie wiele z tamtej siedemnastolatki. I gdybym miała kilkunastoletnią córkę, chętnie podzieliłabym się z nią wrażeniami, bowiem powieść Maureen Johnson, jak rzadko która pozwala zasypać, niezbyt głęboką jak się wydaje, przepaść między pokoleniami.

ankieta czytelnicza

2009-07-05T09:38:00.000+02:00

Na pytania związane z książkami mogę odpowiadać bez końca ;-).

Od Agnes dostałam końcówkę łańcuszka (łańcuszek polega na tym, że odpowiadasz na 3 pytania, wymyślasz swoje i przekazujesz je do 3 kolejnych autorów książkowych blogów).

1. Czy dedykacja podnosi wartość książki, czy ją obniża?

Nie wiem, czy chodzi o dedykację autorską, czy dedykację osoby, która książkę podarowuje komuś w ramach prezentu... Zakładam ten drugi przypadek. W większości jest mi to obojętne, jeśli chodzi o wartość samej książki, często natomiast ma to wartość emocjonalną. Tak jest w przypadku starego, BNowskiego wydania "Mistrza i Małgorzaty" z dedykacją mojego dziadka. To wpis dla mnie osobiście bardzo cenny. Niestety, nieopatrznie pożyczyłam tę książkę koleżance i mam problemy z jej zwrotem...

2. Chciałeś/chciałaś kiedyś napisać własną książkę?

Nie mam talentu literackiego i jestem na tyle świadoma, by nie mieć co do tego wątpliwości. Zdecydowanie wolę pisać O KSIĄŻKACH ;-)

3. Twoim zdaniem komiksy to literatura, czy tylko obrazki (więc bardziej sztuka) okraszone gdzieniegdzie słowem?

Myslę, że ani jedno, ani drugie. To po prostu osobny gatunek, który się albo lubi albo nie.

Podaję swoje pytania:

1) Czy masz czasem podczas lektury pokusę zaglądania na ostatnie karty książki? Nie pytam, czy to mądre i sensowne, ale czy cię po prostu korci ;-)
2) Co sądzisz o podziale literatury na "zwykłą" i "kobiecą"? Uzasadniony to podział, czy sztuczny?
3) Paulo Coehlo - wizjoner czy grafoman ;-)?

Będzie mi miło, jeśli na powyższe pytania odpowiedzą:
Pikinini
Maniaczytania
Paryżanka

Michele Lesbre - Czerwona sofa

2009-07-01T22:58:00.001+02:00

Kiedy miałabym, tak ad hoc, przypomnieć sobie książki, których tematem jest czas, pamięć i przemijanie, wymieniłabym: "W poszukiwaniu straconego czasu" Prousta i "Sklepy cynamonowe" Schulza. "Czerwona sofa" nie jest pewnie dziełem takiej rangi jak dwie poprzednie, a jednak tematykę tę porusza w sposób subtelny i zaskakująco trafny.

W powieści Michele Lesbre pretekstem do rozważań o czasie jest podróż, ten specyficzny stan zawieszenia między "tu" i "tam", "wcześniej" i później", pomost między dwiema rzeczywistościami. Podróż, którą Anna odbywa koleją transsyberyjską do Irkucka, wyprawa "w ciemno" do przyjaciela, niegdyś kochanka, który postanowił zamieszkać w wiosce nad brzegiem Bajkału. Podróż - niespieszna, leniwa, monotonna, obfitująca w melancholijne opisy poradzieckiej Rosji, mijanych ludzi, przesuwających się za oknem pejzaży, widoków porzuconych fabryk, wymarłych miast. Ten symboliczny tunel pomiędzy jednym czasem a drugim można też opisać jako jeziorko, oczko wodne, centrum, do którego wpływają i które niecierpliwie opuszczają strumyczki wspomnień, minionej rzeczywistości, a także zdarzenia przyszłe, wyprzedzające tok narracji. Nurty mieszają się, obrazy nakładają na siebie, "tworzy się tajemna alchemia, głębokie tło, na którym nasze cienie wydają się prawdziwsze od nas samych".

To dlatego, równolegle z opisem rosyjskiej podróży, poznajemy również historię przyjaźni narratorki z jej paryską sąsiadką Clemence, fenomenalną starszą panią. Ta emerytowana modystka, przesiadująca na tytułowej czerwonej sofie jest najważniejszą postacią powieści, zaplątaną w czasie i zagubioną w swojej, coraz bardziej zawodnej pamięci, uosobieniem ciekawości świata, odwagi i afirmacji życia - nawet w momencie śmierci.

Refleksyjna, wielowarstwowa lektura - nawet dla tej jednej książki warto było podjąć 'kolorowe wyzwanie".

Nowe wyzwanie...

2009-06-29T20:37:00.003+02:00

...czytelnicze. I pełne kolorów. Szczegóły tutaj.

Asa Lind - Piaskowy wilk

2009-06-24T08:46:00.001+02:00

Dwutomową jak na razie serię opowiadań o piaskowym wilku wydały kultowe "Zakamarki". Jest to jedna z najbardziej niesztampowych, wszechstronnych i niezwykłych książek dla dzieci, z jakimi się kiedykolwiek zetknęłam. Przyćmiona - niesprawiedliwie moim zdaniem - przez inne "zakamarkowe" pozycje, jak opowieści o Findusie, czy o Mamie Mu, zasługuje na osobną wzmiankę, by nie powiedzieć (entuzjastyczną) reklamę. Rzadko zdarza się bowiem, by literatura dla dzieci tak doskonale łączyła w sobie prostą historię i niesamowitą głębię, drugie dno, które nawet dorosłego, doświadczonego i zaprawionego w bojach czytelnika zachwyca i zastanawia.

Tytułowy bohater to jedna z najbardziej zagadkowych postaci literatury dziecięcej. "Odkopany" pewnego dnia przez Karusię, dziewczynkę mieszkającą w domku przy plaży, staje się jej towarzyszem, przyjacielem, doradcą i przewodnikiem. Pierwotny, przedwieczny i tajemniczy, a jednocześnie poetycki, niefrasobliwy i rozbrykany, jest dla mnie kimś podobnym do Toma Bombadila z "Drużyny Pierścienia" Tolkiena: Najstarszego, pełnego mocy, a jednocześnie wesołego gospodarza, ubranego w niebieski kaftan i żółte butki i śpiewającego pogodne piosenki.

Z całej tej książki, z obu pozycji, fizycznie, namacalnie czuć powiew wolności. Wolności językowej, bowiem znajdziemy tam mnóstwo zbitek słownych, neologizmów, eksperymentów słowotwórczych, ale również wolności ludzkiej, wolności dziecka. Skandynawskiego liberalizmu w pedagogice, który nie oznacza braku zasad i "bezstresowego wychowania", ale który podkreśla prawo dziecka do buntu, do zlości, sprzeciwu, obrażenia się nawet. Pedagogiki, która nie mówi "dorosły ma zawsze rację". Bo nie ma. I w kraju, w którym m. in. z powodu promowania tej pseudoprawdy, wciąż cierpi zbyt wiele dzieci, nigdy dość podkreślania tego faktu.

Margaret Atwood - Zbójecka narzeczona

2009-06-23T17:03:00.009+02:00

Można powiedzieć, że to opowieść o żywiole. O ogniu, który zamiast zgasnąć, zdradziecko przyczaja się pod popiołem, by za chwilę, przy sprzyjających warunkach wybuchnąć ze zdwojoną siłą. O szarańczy, która powracając niszczy wszystko, co napotka na swej drodze, zostawiając za sobą ogołocony krajobraz. Można również powiedzieć, dużo mniej elegancko, że jest to opowieść o jednej zdzirze i trzech kretynkach, które dały sobie zrobić wodę z mózgu. Ogień, szarańcza, zdzira - to Zenia, kobieta demon, oszustka, wyłudzaczka, szantażystka i uwodzicielka cudzych mężów. Pasożyt, żerujący po kolei na wzmiankowanych wyżej trzech "kretynkach" - Tony, Charis i Roz - bezbłędnie wykorzystujący kompleksy i słabe strony tych, przecież niegłupich i summa summarum silnych kobiet oraz wypluwający, po uprzednim zużyciu, ich wymiętoszonych i pozbawionych życia mężów i facetów.

Świetna, trzymająca w napięciu, gorzka i niepozbawiona czarnego humoru książka. Drobiazgowe i przenikliwe studium ludzkich, męskich i kobiecych, słabości i refleksja nad pozycją kobiety w rodzinie, związku, biznesie. Przewrotne, dosadne i sugestywne. Jak ten cytat, opisujący powrót do domu Mitcha, jednego z uwiedzionych, a nastepnie wyżętych i porzuconych mężów:

" Trzeba ochronić dzieci przed (...) tym cieniem ich prawdziwego ojca z oczami jak dziury w zlewie, z uśmiechem jak zmięta gazeta."

Palce lizać. Autorka "Kobiety do zjedzenia" ma u mnie kolejny punkt.

J. Friedrich - Srebrna łyżeczka

2009-06-21T09:52:00.011+02:00

Książeczka dla dzieci napisana przez gdańskiego historyka sztuki, Jacka Friedricha, prześlicznie zilustrowana przez Agnieszkę Srokosz i starannie wydana przez Muzeum Historyczne Miasta Gdańska.

Jest to historyczna opowieść o Marcinie, chłopcu ze szlacheckiej rodziny, który w XVIII wieku wyrusza wraz z ojcem wiślaną szkutą w dół rzeki, do grodu nad Motławą. Poznaje stary Gdańsk, widzi morze, podziwia Wyspę Spichrzów i bogate, ozdobne mieszczańskie kamienice, nawiązuje znajomość z Gretą, córeczką złotnika i zwiedza warsztat jej ojca. W wyprawie towarzyszy mu także, znaleziony w olkuskiej kopalni srebra, wścibski i sprytny skrzat...

"Srebrna łyżeczka" nie jest może arcydziełem literackiego kunsztu. Niemniej nie brak w tej wyprawie w przeszłość pewnego uroku historycznego, wdzięku i gwaru kupieckiego miasta, którego już nie ma i w którym jeszcze do niedawna rozmawiało się po niemiecku, a nie po polsku, jak dziś.

Tę piękną edytorsko książeczkę można nabyć albo w kasach MHMG, albo w sklepie internetowym Muzeum, o TU.

Neil Gaiman - Nigdziebądź

2009-06-17T11:30:00.007+02:00

Spaść w podziemie, w szczeliny świata nie jest szczególnie trudno. Richardowi Mayhew przyszło to nawet zaskakująco łatwo. Czasem, jak u Mickiewicza, wystarczy bowiem nierozważnie zapuścić wzrok w ryzykowne rejony:

'(...) tam nie patrz! tam spadła źrenica,

jak w studni Al-Kahiru, o dno nie uderza.(...)" *.

Richard Mayhew, sympatyczny i nobliwy młody człowiek, ujrzał pewnego wieczoru coś, czego właściwie zobaczyć nie miał prawa. I na swoje nieszczęście pozwolił, by to coś, czy raczej ten ktoś, przyciągnął jego spojrzenie na odrobinę zbyt długą chwilę. Ten moment pociągnął za sobą dalsze wydarzenia i kosztował, jak się okazało, całe jego dotychczasowe życie. Szczelina świata zwana Londynem Pod pozbawiła go dobrze znanej tożsamości pracownika spólki inwestycyjnej i szczęśliwego narzeczonego Jessiki, kobiety doskonałej (może nawet zbyt doskonałej...).

Wizja miasta w mieście, Londynu magicznego w Londynie oficjalnym była zawsze jedną z rzeczy , które szczególnie lubiłam w opowieściach o Harrym Potterze (własny, niewidzialny dla mugoli dworzec, bank, pasaż handlowy, szpital). Nie znajdziecie jednak w powieści Gaimana wiele z czarodziejskiej atmosfery miasta opisywanego przez panią Rowling. Alternatywna stolica Anglii w "Nigdziebądź" to ponure podziemie, śmierdzące, pełne szczurów korytarze, na których spotkać można obrzydliwe indywidua w rodzaju panów Croupa i Vandemara, przemieszczających się w czasie, sadystycznych rzezimieszków do wynajęcia, uwielbiających w wyrafinowany sposób pozbawiać życia tych, na których dostali zlecenie. Przed tym psychopatycznym duetem musi uciekać zarówno Richard, jak i pani Drzwi - uratowana przez niego wcześniej jedyna ocalała potomkini arystokratycznego rodu podziemnego Londynu.

"Nigdziebądź" jest chyba najlepszą powieścią Gaimana z tych, które do tej pory czytałam. Jest to także książka nieodparcie zabawna, zwłaszcza w momentach opisujących utracone życie Richarda w Londynie Nad oraz sytuacje, gdy egzystencja głównego bohatera odkleja się po kawałku od znanych mu dotąd okoliczności i zasad, rządzących naziemnym życiem (kapitalna scena w łazience!). W przewrotny i ironiczny sposób pokazuje też, że funkcjonowanie "na górze" może być w równym stopniu upiorne, jak to "na dole". I ze kiedy przychodzi konieczność wyboru: "nad" czy "pod", ów wybór okaże się naprawdę niełatwy...

..........................

* Cytat z Sonetów Krymskich Adama Mickiewicza, fragment sonetu XV "Droga nad przepaścią w Czufut-Kale".

Gdzie trzymać głowę

2009-06-14T23:45:00.000+02:00

Telewizyjna reklama bulionu w kostce Knorra. Mama, dwójka dzieci i zapracowany tatuś, którego głowa "ciągle jest w pracy". Ojciec rodziny, odziany w służbową, błękitną koszulę, studiuje zaaferowany przy rodzinnym stole jakieś papiery: oderwane od rzeczywistości korporacyjne stworzenie z lekka nieobecnym spojrzeniem, na które moze sobie pozwolić, bo przeciez zapobiegliwa żona "znalazła sposób, by głowa taty wróciła znów do domu. Po prostu ciągnie ją za nos".

Jaki prosty, piękny świat. I jak ładnie podzielony. Patriarcha rodu robi karierę zawodową, wiąże krawat, płomienne zorze budzą go ze snu. Kobieta, matka, żona to zapobiegliwa kuchareczka w fartuszku, praktyczna strażniczka domowego uniwersum, bogini kuchenki mikrofalowej i manager mężowskiego oraz dziecięcego underwear'u.

W świecie Knorra męskie głowy, głowy tatusiów tkwią w dokumentach, przetargach, projektach umów. Mamusine, żonine główki po uszy zanurzone są w grzybowej.

Wolę nawet nie pytać, w czym trzymali głowy twórcy tej reklamy.

"Stawiam tytle niezbyt skoro"

2009-06-13T21:37:00.014+02:00

Tak (słowami fredrowskiego Papkina) mogłoby moje dziecko określić swój stosunek do nauki literek. Do niedawna. Ściślej mówiąc, do dzisiaj. Bowiem dziś, nakłoniony przez ojca, dał się namówić na wywleczenie z zapomnianego kąta zacnej y pożytecznej książeczki z bohaterami "Małych Einsteinów" z cyklu "Przygoda z nauką. Alfabet". I nie tylko przypomnieli sobie, na przykładach, całe abecadło, ale i pokusili się o pierwszą lekcję kaligrafii :-) Młody z zaangażowaniem wyrysował wszystkie, małe i wielkie, literki od A do Z, po czym zakończył lekcję pełną emfazy inwokacją: "Dziękuję, Tatusiu, ze mnie nauczyłeś" ;-)

Wynalezienie pisma zamknęło okres prehistoryczny w historii ludzkości. Naiwna matka wierzy, że pierwsze zajęcia z pisania rozpoczną żmudny, w to nie wątpię, proces przemiany niepiśmiennego dzikusa w stworzenie czytające i piszące.

Jeszcze tylko kilka lat i wreszcie będziemy mogli się poważnie pokłócić o przeczytaną książkę. Ha.

Chata - tania literatura konsolacyjna

2009-06-12T16:45:00.029+02:00

Nie mam nic przeciwko literaturze religijnej lub, zgrabniej rzecz ujmując, literaturze poświęconej duchowości. Czytałam i Tomasza Mertona, i Simone Weil, i pisma mistyków hiszpańskich (Teresa z Avila, Jan od Krzyża), i interesujące nawet dla agnostyka, rozważania szwedzkiego karmelity Wilfrida Stinissena o doświadczeniu pustki zwanej "nocą ciemną" ("Noc jest mi światłem", wydane przez przez WKB Kraków).

I to nie moja obojętność religijna jest przyczyną, dla której bestsellerowa powieść Williama P. Younga "Chata" wydaje mi się kiepską i tanią popteologią. To w ogóle nie przypomina literatury, raczej zbeletryzowaną ulotkę religijną w stylu "Strażnicy".

Powieść Younga zaczyna się nawet nieźle: pewnego letniego dnia, na udanym rodzinnym pikniku ginie bez wieści Missy, kilkuletnia córeczka głównego bohatera. Błyskawiczne i bardzo sprawne śledztwo nie daje niestety żadnej nadziei; szereg śladów prowadzących do opuszczonej, położonej na odludziu chaty wyraźnie wskazuje, ze dziewczynka została porwana i zgładzona przez seryjnego mordercę-psychopatę. Ciało Missy jednak znikło bez śladu.

Mack, jej ojciec, co zrozumiałe, pogrąża się w czymś gorszym nawet może od czarnej rozpaczy - w apatii, przygnębieniu, oderwaniu, w Wielkim Smutku. I wtedy właśnie pojawia się list, najwyraźniej od Boga, zapraszający złamanego cierpieniem ojca na weekend do...tytułowej chaty, ostatniego miejsca na Ziemi, które człowiek w położeniu Macka chciałby oglądać.

Do tego momentu nawet nie jest źle. Akcja jest sprawna, sytuacja wstrząsająca (zwłaszcza dla mnie, matki małego dziecka), a emocje ojca zrozumiałe. Po przyjeździe Macka do chaty w Oregonie rozpoczyna się nieznośny w swym sentymentalizmie wykład na temat natury Boga, wiary, zaufania, winy i kary, ludzkich emocji, bagażu przeszłości, przebaczenia, a także, last but not least, relacji na temat losów małej Missy od momentu porwania. Popteologiczny kocioł, w którym warzy się mdły w smaku Eintopf, mający przynieść pocieszenie i ukojenie. Moim zdaniem nie przynosi ani jednego, ani drugiego. Kiczowata scena przy wodospadzie oraz solenne zapewnienia Taty (tj. Boga), że mała Missy podczas swej ostatniej drogi była bardzo dzielna, spokojna i niemal pogodzona z Nieuchronnym, bo czuła obecność Opatrzności wydaje mi się żenującym spłaszczeniem zarówno dramatu Macka (zupełnie nieźle wcześniej opisanego) i jednocześnie tak wielu rzeczywistych tragedii dzieci i ich rodziców.

Uprzejmie przepraszam wszystkich zachwyconych i poruszonych ale dla mnie to zwykłe amerykańskie sacro-polo i nic więcej.

Dwie ojczyzny

2009-06-11T22:32:00.031+02:00

Co roku, w dzień Bożego Ciała, na trasie świątecznej procesji w śródmieściu Gdańska, nieodmiennie pojawia się baner z następującym hasłem "Tylko pod Krzyżem, tylko pod tym znakiem Polska jest Polską a Polak Polakiem". I co roku, nieodmiennie, cytat ten, podobno z Mickiewicza, wywołuje we mnie obrzydzenie i wściekłość.

W rozumieniu tego wyrwanego z kontekstu hasła Polakiem zatem nie był ani Julian Tuwim, ani Antoni Słonimski, autor wiersza "Dwie Ojczyzny", za którego napisanie został publicznie spoliczkowany przez niejakiego Zygmunta Ipohorskiego (notabene człowieka, który w czasie okupacji otrzymał kulkę w łeb od AK za kolaborację z Niemcami). Na miano Polaka (Prawdziwego Polaka!) nie zasługują także Bolesław Leśmian, Bruno Schultz, rodzina Mortkowiczów - przedwojennych słynnych polskich księgarzy i wydawców, Juliusz Kleiner, jeden z największych historyków literatury polskiej, reżyserzy - Polański, Munk, Morgenstern ani Zygmunt Hertz, współtwórca paryskiej "Kultury".

Jako mahometanie, nie znajdą się również w gronie dopuszczonych do polskości takie postaci jak: Selim Chazbijewicz, współczesny pisarz i publicysta, Aleksander Achmatowicz, sędzia i senator II RP, twórca pułku Tatarów walczącego w wojnie polsko-bolszewickiej (którego trójka z ósemki potomstwa została zamordowana przez Rosjan w latach 40-tych) ani Aleksander Sulkiewicz, działacz niepodległościowy, który mimo dojrzałego wieku uparł się, by walczyć w Legionach Polskich i, niosąc pomoc rannemu koledze, sam zginął w 1916 roku, nie doczekawszy się realizacji tego, o co walczył. Nie są i nie będą Polakami rzesze, w dużej mierze bezimiennych, polskich Tatarów, których krew płynie także i w moich żyłach.

O wstrętnych ateistach, bezbożnikach pozbawionych należytego kompasu moralnego, jakim są wytyczne KRK, już nawet nie wspomnę. Świadoma bluźnierstwa, zakwestionuję także prawo Najświętszej Panienki, żydowskiej dziewczyny, do dzierżenia tytułu Królowej Polski (ach, cóż z tego, ze dedykowane Ci biało-niebieskie flagi powiewały masowo na trasie procesji z Corpus Christi). Wszelakiej maści buddyści i krisznowcy również nie śpijcie spokojnie, tak, Ty, Maju Ostaszewska, również - to, że zagrałaś w "Katyniu" u Wajdy nie uczyni z Ciebie, konsekwentnej buddystki, polskiej aktorki.

Mam w dupie wizję ojczyzny, tworzoną na podstawie głupiego, szkodliwego a przede wszystkim fałszywego stereotypu Polaka-katolika. Mam także w dupie taką wizję wiary, która po chamsku uzurpuje sobie prawa do wyłączności na bycie Polakiem.

To nie jest moja Ojczyzna, panowie hierarchowie i panie od feretronów. I wszystko, co mam Wam dziś do powiedzenia, to inny (Mickiewiczem rozpoczęliśmy i Mickiewiczem zakończymy) cytat z Wieszcza: "Takie świata widzą koło, jakie tępymi zakreślą oczy". O.

Trzy razy I, czyli droga do szczęścia

2009-06-11T15:11:00.006+02:00

Nie ma to jak podróż - terapia. Dziewczyny, które znalazły się w samym środku życiowych kłopotów, powinny koniecznie pakować walizy i ruszać w siną dal, zostawiając za sobą przeszłość i złe wspomnienia. Tak uczyniła Anna Kowalski, podobnie zrobi Liz Gilbert, trzydziestokilkuletnia dziennikarka, która po wykańczającym procesie rozwodowym, silnej depresji i fatalnym romansie postanawia wyruszyć w podróż (prawie) dookoła świata: do Indii z przystankiem w Italii, a następnie do Indonezji (ściślej mówiąc na Bali).

Trzy kraje, trzy doświadczenia, trzy terapie. Recepta prosta i zaskakująco łatwa do zrealizowania. Jak na mój gust zbyt łatwa. Na taką podróż potrzeba funduszy, którymi autorka nie dysponuje, jako że były małżonek był uprzejmy w akcie zemsty pozbawić ją resztek majątku. Nic to jednak, ludzie małej wiary, konieczna suma błyskawicznie się znajduje, w formie zapłaty z góry za książkę - relację z planowanej podróży. Zaskoczenie? Ależ nie, wszak tę sytuację przewidział był i przepowiedział pewien bezzębny szaman na Bali, zatem wszystko układa się zgodnie z Tajemniczym Porządkiem, Mistycznym Wzorem Wszechświata i czym tam jeszcze coelhopodobni pisarze szprycują swoje filozoficzne traktaty.

Nuda, nuda i łopatologiczny schematyzm. Trzy kraje na tę samą literę (Porządek! Trójca!) z poprzypisywanymi sobie jednoznacznymi rolami w procesie ozdrowieńczym autorki. Włochy (Italia) to zmysłowa przyjemność (hasło JEDZ), Indie to czas duchowej rewolucji i odnowy (MÓDL SIĘ) natomiast Indonezja to czas odkrywania przyjażni, miłości i dzikiego seksu uprawianego aż do zapalenia pęcherza (KOCHAJ).

Dobra. Może to moja wina, że mam uczulenie na zbyt proste recepty. Pewnie mój racjonalizm, sceptycyzm i dystans utrudnia mi zwykłą prostą przyjemność obcowania z tym dość sprawnie i nawet dowcipnie napisanym czytadłem. Jednak, na Jowisza, na Śiwę i na kilka innych bóstw, w które nie wierzę, takie fragmenty jak ten : "(...) przeleciałam przez tunel przestrzenny Absolutu i w tym pędzie nagle dokładnie zrozumiałam, jak funkcjonuje wszechświat.Opuściłam swoje ciało (...) i znalazłam się w pustce (...) Byłam po prostu częścią Boga. Oprócz tego, że byłam Bogiem.", takie eksplozje mistycyzmu dla ubogich wywołują we mnie sardoniczny rechot. Li i jedynie.

Trzy i pół kobiety, czyli "Kieszonkowy atlas kobiet"

2009-06-06T21:45:00.028+02:00

Debiutancką książkę Sylwii Chutnik, laureatki ubiegłorocznego "Paszportu Polityki" przeczytałam dopiero teraz. Jest to zbiór czterech nowel, koncentrujących się wokół życia czterech (lub raczej prawie czterech) kobiet w jednej ze starych kamienic warszawskiej Ochoty. Wszystkie Marie tej książki to: Czarna Mańka, porzucona przez męża, a potem przez matkę outsiderka, była bazarówa, potem wariatka i "ankoholiczka", pani Maria Wachelberska ( a wlaściwie Wachelberg) - leciwa weteranka Powstania Warszawskiego, ukrywająca swą tożsamość Żydówka, potem Marian Pawlikowski, anatomicznie mężczyzna z duszą kobiety i w końcu Maryśka, jedenastolatka, ambiwalentna adoratorka Najświętszej Panienki i jednocześnie demon destrukcji.

"Kieszonkowy atlas kobiet" to książka z całą pewnością poruszająca. Zwłaszcza w opowieści o Czarnej Mańce i jej groteskowym, naturalistycznym macierzyństwie oraz w historii pani Marii, kobiety zmasakrowanej przez wojenne przeżycia i noszącej w sobie nieustanne poczucie winy (powtarzając za Stachurą) "że się żyje, gdy umarło tylu, tylu, tylu". Sceny z Mańką i wózkiem przy piaskownicy oraz sugestywny opis starości i agonii ("umrzyj mnie, nie rodź") pani Marii czytałam z autentycznie ściśniętym gardłem. W ogóle relacje macierzyńskie opisane zostały w ksiązce najlepiej; choć kalekie (umarła matka, dziecko-poroniony zarodek), zarysowane są najprawdziwiej i najmocniej.

Po uroczystości rozdania nagród "Polityki" wybór jurorów komentowali m in. Kinga Dunin i Jacek Dehnel (obejrzeć i posłuchać można sobie na przykład tu), oboje w tonie pozytywnym, oboje jednak chrzanili na wyprzódki: Kinga Dunin, że sukces Sylwii Chutnik to sukces promocyjny pewnego myślenia o kobietach (jestem feministką ale to jest LITERATURA, do diabła, nie zaś jakiś feministyczny socrealizm), zaś Jacek Dehnel, że jak na debiut to książka przyzwoita, no ale czy warta tej nagrody, to on nie wie, nie wie... Lubię i cenię Jacka Dehnela, co nie zmienia bezlitosnego faktu, iż jego "Balzakiana", powieść konstrukcyjnie bardzo podobna do "Kieszonkowego atlasu..." i siłą rzeczy narażona na porównania z nią, jest pozycją słabą i dużo gorszą od książki Chutnik.

Rodzina ;-)

2009-06-06T21:16:00.009+02:00

Syn mój, światło moich oczu, w taki sposób sportretował w przedszkolu naszą rodzinę.

To straszliwe stworzenie w centrum, z czarnymi ustami i łapami jak kaktusy to szanowny tatuś (synek technokrata dopilnował, by każda kolczasta łapa miała, jak Bozia przykazała, po 5 palców) . Obły, szczątkowy, różowy kształt po lewej - to ja. Sam Autor, niczym średniowieczny malarz, tworzący ad maiorem Dei gloriam, skromnie umieścił siebie po prawej stronie Tatusia.

Anno, pojedziesz na Północ

2009-05-23T21:53:00.021+02:00

Czasami, będąc w gościnie u teściowej, przeglądamy wraz z szanownym małżonkiem zawartość książkowych regałów w jego "kawalerskim" , wąskim jak kiszka pokoju. Tę książkę również tam znalazłam. Powieść Haliny Ogrodzińskiej opowiada historię Anny, kanadyjskiej pielęgniarki polskiego pochodzenia, która po śmierci ojca i miłosnym rozczarowaniu otrzymuje propozycję pracy wśród Eskimosów, w północnym Quebeku, nad Zatoką Ungawa. Jest to trochę połączenie "Przystanku Alaska" z pozytywistyczną agitką, z tym, że raczej więcej znajdziecie tam klimatu powieści "Nad Niemnem" niż podobieństwa do przygód Joela Fleischmana. Anna jest dziewczęciem bez skazy, rozsądnym, zdyscyplinowanym i ofiarnym. Podobnie jak Justysia Orzelska, po rozczarowaniu chłopcem pięknym acz pustym, sterowanym przez nadopiekuńczą matkę, oddaje swe serce młodzieńcowi uczciwemu, lojalnemu i, oczywiście, bezwarunkowo zaangażowanemu w Sprawę.

Ja naprawdę ogromnie lubię powieść Orzeszkowej, więc porównania do niej nie uważam absolutnie za ujmę. "Anno, pojedziesz na Północ" (notabene, tytuł straszny) to dodatkowo ciekawe źródło wiedzy o kulturze i życiu Inuitów (tak ten północny, o azjatyckich korzeniach lud woli być nazywany). Dobrze czytać tę książkę z atlasem na kolanach i otwartą Wikipedią w komputerze. Halina Ogrodzińska sygnalizuje wiele problemów współczesnych Innuitów: utratę łączności z tradycją, z dotychczasowym trybem życia i polowania, problem z alkoholizmem. Oczywiście powieść polskiej pisarki nie wyczerpuje tak bogatego przedmiotu i stanowi zaledwie pierwszy krok dla ewentualnych zainteresowanych tą tematyką. Podejrzewam, że taka właśnie miała być jej rola...

Obszary na których żyją Inuici (za Wikipedią).

Pęd do wiedzy

2009-05-22T14:41:00.005+02:00

Mój czteroletni syn jest typem dociekliwego technokraty - co, za co, kiedy, jak i dlaczego. Ale przecież. A wtedy co? A jeśli nie? I tak dalej, dalej bez końca. Najbardziej frapująca fabuła zblednie przy ilustrowanym atlasie o dinozaurach i prehistorii, tajemnicy wulkanów czy sekretach ludzkiego ciała.

Ciało w ogóle jest na topie. Ostatnio w pewien majowy poranek rozegraliśmy taki oto dialog:

Młody: Mamusiu, a jak ty siusiasz?

Ja: Mówiłam Ci [tu następuje skrót dostępnej mi wiedzy anatomiczno-fizjologicznej]

Młody [stanowczo]: Chciałbym to zobaczyć. Którędy siusiasz.

Ja [gorliwie] Pokażę Ci rysunek w książce, dobrze?

Młody: Nie. Chciałbym to zobaczyć na żywej kobiecie.

Ja [pokrywam się pąsem]

Mąż [obok pęka ze śmiechu]

Kurtyna.

Golf nie za bardzo, czyli jak budować wizerunek

2009-05-22T09:37:00.008+02:00

Mam wrażenie, że panuje w Polszcze nieuzasadnione przekonanie, iż prawnicy zarabiają w naszym kraju kupę hajsu.

Fałszywy (lub co najmniej nie do końca prawdziwy) ten pogląd wydaje się umacniać branżowe pisemko dla radców prawnych. W jednym z artykułów w majowej "Kancelarii" pod znamiennym tytułem "Auto dla mecenasa" autor rozważa, w czym ( i za ile) wypada jeździć prawnikowi. Gdyż albowiem, drodzy słuchacze, nie każdy automobil w jednakim stopniu odzwierciedla status i prestiż zacnego i szanowanego jurysty. Najmimorda (jak mawiał mój dziadek) jeździć powinien bądź Saabem, bądź najbardziej wypasioną wersją Forda Mondeo, ewentualnie limuzynowatym Oplem Insignia. Jako ostateczna ostateczność wymieniony został Nissan Quashkai, z zastrzeżeniem jednakże, że zbyt przypomina on pospolitego VW Golfa, a przecież, tu cytat dosłowny: "Prawnik w Golfie? Nie za bardzo."

Spieszę donieść, że szanowny mój małżonek (aplikant radcowski) porusza się po mieście nie najmłodszą i niekoniecznie reprezentacyjną Daewoo Nexią. Co więcej, lubi ten samochód i jakby produkowali takie nowe, z lepszym silnikiem i klimatyzacją, z całą pewnością nabyłby nowy model. Jego profesjonalny wizerunek tym samym właśnie legł w gruzach.

Nad rumowiskiem unosi się kurz, pył i poczucie zawodowej klęski.

Jajko i ja

2009-05-21T20:51:00.002+02:00

O istnieniu tej książki dowiedziałam się z bloga Młodej Pisarki. Miała być to lektura kultowa, niezwykła i nieodparcie zabawna. Tymczasem... Niezwykła - tak. Kultowa - bardzo możliwe. Zabawna? No właśnie nie. Przynajmniej dla mnie nie bardzo. "Jajko i ja" to historia kilku lat życia Autorki na kurzej fermie, w USA, pod koniec lat 20-tych. Na kompletnym odludziu, bo świeżo poślubiony małżonek wykoncypował był sobie, że na dziewiczym tym terenie założy gospodarstwo i żyć będzie z uprawy tejże ziemi i z hodowli rozmaitych zwierząt ( z naciskiem wszelako na wymienione wyżej kury). Betty Mac Donald, osoba wówczas młoda (lat osiemnaście), ogromnie w swoim malzonku zakochana i napomniana przez matkę, że "świętym obowiązkiem żony jest pewność, iż jej mąż jest zadowolony z pracy", posłusznie zatem (choć bez szczególnego entuzjazmu) podązyła za ukochanym.

To, co czekało na młodą zonę na miejscu, przeszło wszelkie jej wyobrażenia. Przede wszystkim harówka: nie kończąca się, wyczerpująca fizycznie i monotonna praca od świtu do nocy. Po drugie samotność, oddalenie od cywilizacji, brak ksiązek, które kochała i do których była przyzwyczajona. Po trzecie wreszcie (co najsmutniejsze, aczkolwiek opowiedziane z niespotykaną dziś dyskrecją i taktem) stopniowe rozluźnianie się więzi z ukochanym i wymarzonym kiedyś mężczyzną. To ostatnie Betty Mac Donald podsumowuje celnie i lapidarnie na końcu książki " Bardzo to pięknie, gdy żona pracuje z mężem , ale szkoda, gdy mąż zwraca więcej uwagi na ciężar, jaki ona dźwiga niż na jej ramiona".

Trudno bowiem ukryć, ze jest to opowieść o, jakby nie było, życiowej porażce. Przy tym Autorka jest jedną z tych fenomenalnie ukształtowanych osób, które nie biadolą, nie użalają się nad sobą, nie myczą i nie jojczą. Świat, w którym przyszło jej na chwilę zagościć i - nie najłatwiejsze przecież dla niej - lata opisuje życzliwie, inteligentnie, wnikliwie i z ogromną dozą autoironii.

Co do "rozrywkowego" charakteru tej lektury, to roześmiałam się w trakcie jej czytania dosłownie dwa razy: przy opisie tańca matki "Ptaszyny" Hicksowej ("tyle życia!") oraz przy okazji wspomnień o dydaktycznej literaturce, w dobrej wierze przesyłanej osieroconym dzieciom przez szacowną Drogababcię Autorki. No bo też i nie jest to książka do ludycznego rechotu. Jest jednak w jakimś sensie zabawna i - co ważniejsze - mimo, że od jej napisania upłynęło ponad pół wieku, pozostaje zaskakująco świeża i "nowoczesna".

P.S. Betty Mac Donald rozwiodła się z mężem (i opuściła farmę wraz z córeczką Anią) po czterech latach związku.

Tekst programowy ;-)

2009-05-21T20:02:00.000+02:00

Lampa i fotel to, proszę Państwa, moja mała osobista Arkadia. To wygodne miejsce pod snopem światła jest przestrzenią, w której czytam, piszę z laptopem na kolanach, myślę, jem, oglądam filmy na DVD, gadam wieczorami z szanownym małżonkiem. I z tej przyjaznej sztruksowej przestrzeni będę snuć swoje teoryje i recenzyje, jeśli tylko - rzecz jasna - będziecie chcieli je czytać.